Nowe inkluzje w bursztynie trafiły do Muzeum Gdańska. W żywicy znajdują się okazy wymarłej fauny sprzed ponad 40 milionów lat!

Rafał Mrowicki
Rafał Mrowicki
Jedyne takie bursztynowe okazy trafiły do Muzeum Gdańska! Na zdj. pająk ptasznik
Jedyne takie bursztynowe okazy trafiły do Muzeum Gdańska! Na zdj. pająk ptasznik Muzeum Gdańska/M. Szczerek
Udostępnij:
W Światowy Dzień Bursztynu Muzeum Gdańska zaprezentowało trzy inkluzje w bursztynie bałtyckim, które będzie można oglądać na wystawie stałej w nowym Muzeum Bursztynu w Wielkim Młynie. W żywicy znajdują się okazy wymarłej fauny sprzed ponad 40 milionów lat! Zakup eksponatów był możliwy dzięki dotacji Narodowego Instytut Muzealnictwa i Ochrony Zbiorów. Otwarcie Muzeum Bursztynu w Wielkim Młynie już 24.07.2021 r.

Trzy inkluzje w bursztynie bałtyckim trafiły do Muzeum Gdańska. W żywicy znajdują się okazy wymarłej fauny sprzed ponad 40 milionów lat!

– Najcenniejsze przedmioty z bursztynu powinny znajdować się w Gdańsku – w Światowej Stolicy Bursztynu. Z tą myślą do nowego Muzeum Bursztynu trafiły unikatowe eksponaty, którymi nie może się poszczycić żadne muzeum na świecie.

– Gekon to drugi znany świecie okaz, ale nasz – Gekon gdański – jest świetnie zachowany i reprezentuje nowy, nieznany nauce gatunek. W nowym Muzeum Bursztynu będzie można zobaczyć również największą na świecie czterocentymetrową inkluzję pająka ptasznika oraz ciekawą inkluzję chwytówki modliszkowatej. To również jedyna znana na świecie inkluzja tego typu. Mamy tu do czynienia z okazem dorosłym. Inkluzje po raz pierwszy zobaczymy 24 lipca w Wielkim Młynie w Gdańsku – mówi Waldemar Ossowski, dyrektor Muzeum Gdańska.

Inkluzje w bursztynie bałtyckim trafiły do Muzeum Gdańska. Gekon gdański

Gekon ma ponad 2 cm długości, kompletny tułów i wszystkie cztery nogi. Brakuje mu jedynie końca ogonka, a lewa połowa głowy jest otwarta. Okaz jest postacią dorosłą, kompletną, z dobrze widocznymi cechami morfologicznymi pozwalającymi na wyróżnienie nowego gatunku. Zgodnie z wolą właściciela – Muzeum Gdańska – gekona nazwano Gekonem gdańskim.

– U gekonów nadrzewnych pod palcami występują przylgi umożliwiające chodzenie po pionowych powierzchniach. Tu mamy do czynienia właśnie z takim okazem, który dziś mógłby chodzić nie tylko po ścianach, ale też suficie. Współcześnie gekony występują głównie w klimacie tropikalnym i subtropikalnym, gdzie zajmują wyłącznie środowiska suche w lasach, na stepach i terenach pustynnych. We współczesnej faunie Polski nie występują – mówi prof. Ryszard Szadziewski, specjalista z Katedry Zoologii Bezkręgowców i Parazytologii.

Jest to drugi okaz gekona z bursztynu bałtyckiego, ale jedyny tak kompletnie zachowany. Drugi Jantarogekko balticus znajduje się w Niemieckim Muzeum Bursztynu (Deutsches Bernsteimuseum) w Ribnitz-Damgarten. W przeciwieństwie do okazu z Gdańska, jest on niekompletny.

Gekon: jaszczurka z rodziny Gekkonidae (podtyp Vertebrata – kręgowce, gromada Reptilia – gady, rząd Squamata – łuskonośne, rodzina Gekkonidae – gekony).

Wymiary bryłki bursztynu: 20 x 29 x 10 mm; waga: 3,2 g

Gekon gdański
Gekon gdański Muzeum Gdańska/M. Szczerek

Inkluzje w bursztynie bałtyckim trafiły do Muzeum Gdańska. Chwytówka modliszkowata

Jest to pierwsza dorosła chwytówka znaleziona w bursztynie bałtyckim. Do tej pory wykazano jedynie inkluzje nieoznaczonych larw Mantispidae (Jepson 2015). Omawiany okaz postaci dorosłej reprezentuje nieznany dotąd gatunek z eoceńskiego lasu bursztynowego. Ma on dobrze widoczne cechy diagnostyczne pozwalające na opisanie go w przyszłości przez paleoentomologów.

– To niezwykle ciekawy okaz. W bursztynie dostrzeżemy tylko insekta, ale to parazytoid – czyli drapieżnik i pasożyt w jednym. Larwy współczesnych chwytówek są parazytoidami larw w gniazdach błonkówek społecznych, np. pszczół i os. Zjadają również jaja w kokonach pająków. Te niepozorne insekty są ciepłolubne i we współczesnej faunie Polski nie występują – dodaje prof. Szadziewski.

Chwytówka modliszkowata: owad z rodziny Mantispidae (gromada Insecta – owady, rząd Neuroptera – siatkoskrzydłe, rodzina Mantispidae – chwytówki modliszkowate).

Wymiary bryłki bursztynu: 39 x 50 x 22 mm; waga: 31,2 g

Chwytówka modliszkowata
Chwytówka modliszkowata Muzeum Gdańska/M. Szczerek

Inkluzje w bursztynie bałtyckim trafiły do Muzeum Gdańska. Rekordowy pająk ptasznik

Pająk ptasznik w bursztynie bałtyckim mierzy ponad 4 centymetry i jest obecnie największą inkluzją tego typu na świecie.

– Linienie, czyli zrzucanie zewnętrznych warstw ciała, to naturalny proces. I taka też jest historia rekordowego pająka. W wypadku tej inkluzji, mamy do czynienia z wylinką, czyli zewnętrzną powłoką chitynowego pancerza, ale wszystkie cechy diagnostyczne, potrzebne do naukowego opisania taksonu, są dobrze widoczne. Pająk ten należy do grupy tzw. pająków niższych Megalomorphae, zwanych także ptasznikami. To pająki prymitywne, a więc takie, których budowa nie zmieniła się przez miliony lat. Na ziemi są od ok. 350 milionów lat i obecnie znamy 900 gatunków, osiągających rozmiary od 3 do 40 cm. Współcześnie występują głównie w regionach o ciepłym klimacie – kontynuuje prof. Szadziewski.

Pająk z grupy Mygalomorphae: (gromada Arachnida – pajęczaki, rząd Aranaeae – pająki, podrząd Opistothelae, infrarząd Mygalomorphae – ptaszniki).

Wymiary bryłki bursztynu 44 x 48 x 18 mm, waga: 20 g

Pająk ptasznik
Pająk ptasznik Muzeum Gdańska/M. Szczerek

Muzeum Bursztynu w Wielkim Młynie w Gdańsku. Kiedy otwarcie?

Inkluzje po raz pierwszy będzie można zobaczyć w sobotę, 24.07.2021 r. w salach wystawowych nowego Muzeum Bursztynu w Wielkim Młynie. Do 18 września Muzeum będzie czynne w godz. 10:00-19:00.

Wyceniony na 160 419,00 zł projekt „Zakup kolekcji inkluzji zwierzęcych do Muzeum Bursztynu” został w 80% dofinansowany przez Narodowy Instytut Muzealnictwa i Ochrony Zbiorów w programie „Rozbudowa kolekcji muzealnych”. Okazy zostały zakupione od znanego litewskiego kolekcjonera Jonasa Damzena.

Wielki Młyn szykuje się do ponownego otwarcia. Nowe Muzeum B...

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Dołącz do nas na Twitterze!

Codziennie informujemy o ciekawostkach i aktualnych wydarzeniach.

Obserwuj nas na Twiterze!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Rosjanie atakują swoich

Wideo

Komentarze

Komentowanie zostało tymczasowo wyłączone.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Przejdź na stronę główną Dziennik Bałtycki
Dodaj ogłoszenie