Testy PCR, serologiczne czy antygenowe - czym się różnią testy na koronawirusa? Poradnik dotyczący badań wirusa SARS-CoV-2

Piotr Kallalas
Piotr Kallalas
Epidemia koronawirusa sprawiła, że coraz więcej osób chce przeprowadzać badania na obecność patogenu na własną rękę w prywatnych laboratoriach lub decyduje się na zakup testu w aptece. Sprawdziliśmy, czym różnią się testy antygenowe od serologicznych oraz kiedy mogą być stosowane.

Test na koronawirusa RT-PCR. Plusy i minusy, ceny

Obecnie złotym standardem potwierdzania obecności wirusa SARS-CoV-2 są testy RT-PCR, które od samego początku były rekomendowane przez Światową Organizację Zdrowia (WHO).

Zdecydowanie najdroższa, a także najdłuższa pod względem oczekiwania na wynik, metoda analityczna umożliwia wykrycie patogenu nie tylko u pacjenta w trakcie infekcji, ale również u osób bezobjawowych lub przed ujawnieniem się pierwszych symptomów.

Czytaj także

- Zaletą testów tego rodzaju jest niskie ryzyko wystąpienia reakcji krzyżowych oraz wysoka czułość takiego testu, aktualnie wykorzystywane testy w laboratoriach wykrywają ≥ 10 kopii wirusa w jednej reakcji PCR - informuje dr Barbara Seroczyńska z Zakładu Medycznej Diagnostyki Laboratoryjnej Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego w Gdańsku. - Jednym z ograniczeń diagnostyki genetycznej COVID-19 jest fakt, że czułość testu uzależniona jest od czasu, jaki upływa od momentu zakażenia do badania, najwyższa pomiędzy 7. a 14. dniem od kontaktu z patogenem. Pobranie materiału do analizy zbyt szybko, lub w późniejszej fazie infekcji może skutkować otrzymaniem wyników fałszywie negatywnych.

Ceny badania PCR wykonywane w prywatnych laboratoriach oscylują od 450 zł do ponad 500 zł. Warto podkreślić, że ze względu na zastosowaną technikę, oczekiwanie na rezultat może wynieść od kilku godzin do nawet kilku dni.

Szybkie testy antygenowe - jakie i kiedy stosować?

W przestrzeni medialnej coraz więcej mówi się o szybkich testach antygenowych, które mają informować o wyniku już po kilkudziesięciu minutach. Kilka tygodni temu również Ministerstwo Zdrowia przedstawiło koncepcję stosowania tej metody diagnostycznej w Szpitalnych Oddziałach Ratunkowych przy rejestracji pacjentów, co usprawniłoby pierwszą selekcję chorych.

- Szybkie testy antygenowe mają zastosowanie w celach diagnostycznych u pacjentów z objawami infekcji wirusowej, w ostrej fazie zakażenia SARS-CoV-2. Wynik takiego testu otrzymujemy stosunkowo szybko, wynik dodatni jest z dużym prawdopodobieństwem dodatni, niestety istnieje też ryzyko, że wynik ujemny będzie fałszywie ujemny. Dodatni wynik szybkiego testu, zgodnie rekomendacjami wymaga potwierdzenia badaniem RT-PCR - podkreśla dr Barbara Seroczyńska.

W przypadku szybkich testów antygenowych obowiązują precyzyjne wytyczne WHO, która zaleca stosowanie badań spełniających określone warunki dotyczące czułości ( ≥ 80 proc.) i swoistości (≥ 97%) w zestawieniu z technikami genetycznymi.

Warto wyjaśnić, że czułość testu jest określana jako stosunek rezultatów prawdziwie dodatnich do sumy prawdziwie dodatnich i fałszywie ujemnych. Natomiast swoistość testu oznacza zestawienie wyników prawdziwie ujemnych do sumy prawdziwie ujemnych i fałszywie dodatnich.

- Zgodnie z aktualnym stanem wiedzy i stanowiskiem Zarządu Głównego Polskiego Towarzystwa Epidemiologów i Lekarzy Chorób Zakaźnych z dnia 9 listopada 2020 jedynie dwa (producent Abbott, oraz Shenzhen Bioeasy Biotechnology Co.,Ltd) z wielu dostępnych szybkich testów antygenowych spełniają wyżej wymienione kryteria. Swoistość obu testów wynosi 100 procent, zaś czułość u pacjentów objawowych wynosi w od 85 proc. -93,9 proc. w zależności od testu i analizy. Jednocześnie należy podkreślić, że dopiero przeprowadzenie wieloośrodkowych badań porównawczych dla testów antygenowych i testów molekularnych pozwoli w pełni ocenić ich przydatność kliniczną - informuje dr Barbara Seroczyńska.

Czytaj także

Co z testami serologicznymi?

W tym momencie, ostatnim narzędziem diagnostycznym wykorzystywanym w epidemii koronawirusa są testy serologiczne, które jednak nie wykrywają samych cząstek patogenu, a przeciwciała wytwarzane w organizmie zainfekowanego pacjenta. Z tego względu testy nie są przydatne de facto w kwestii wychwycenia osób zakażonych, a dają informację, czy badany zetknął się z wirusem SARS-CoV-2.

- Testy serologiczne (metodą ELISA)wykrywające przeciwciała anty-SARS-CoV-2 ( IgG lub IgM/IgG ) mogą być przydatne w badaniach epidemiologicznych mających na celu sprawdzenie, jaka część populacji miała kontakt z wirusem i przeszła zakażenie bezobjawowo lub u których objawy były łagodne - podkreśla dr Barbara Seroczyńska.

Warto nadmienić, że badania serologiczne mogą nie wyłapać aktywnego zakażenia ze względu na niski poziom wytworzonych przeciwciał. Dodatkowo, ze względu na wspomniane reakcje krzyżowe, może dochodzić do uzyskania wyniku fałszywie dodatniego.

Z drugiej strony specjaliści wnioskują, że testy tego typu mogą być w przyszłości skutecznym narzędziem przy kontroli pacjentów wyszczepionych.

Czytaj także

Czy warto kupować testy na koronawirusa w aptekach?

Obecnie pacjenci mogą z łatwością nabyć testy diagnostyczne w aptekach, jednak podczas zakupu warto zwrócić uwagę na podane parametry czułości i swoistości. Zwłaszcza w pierwszych miesiącach epidemii produkty te nie spełniały rekomendowanych norm.

- Aktualnie nie ma możliwości zakupu w aptece testu diagnostycznego w kierunku zakażenia wirusem SARS-Cov-2 do przeprowadzenia w warunkach domowych. Testy dostępne za pośrednictwem aptek są do użytku profesjonalnego i tylko w takim celu mogą podlegać dystrybucji - zaznacza dr Barbara Seroczyńska.

Jeszcze raz należy również podkreślić, że testy serologiczne nie dają podstawy do zdiagnozowania infekcji wirusem SARS-CoV-2.

Czytaj także

Nieruchomości najlepszą lokatą kapitału w dobie kryzysu?

Wideo

Komentarze 1

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

G
Gość

Moim zdaniem minusem RT-PCR jest wysoka cena, ale fakt, że jak szukałem najtańszej i nie od firmy krzak oferty, to na rynku (chodzi o domowy, samodzielny test - nie w drive thru) to są firmy które dają zniżki w zależności od ilości testów, przy 4 osobach kosztowało nas to 400 zł za osobę (Koronaset) - powinno ich być wiecej, a w niektórych miejsach te ceny z pobraniem potrafią wynosić i 600 zł i więcej za osobę!