Śluza Kamienna w Gdańsku to jedyny taki zabytek w Europie! Niestety się rozpada [ZDJĘCIA]

Jacek SieńskiZaktualizowano 
Widok na rozpadające się kamienne grodze z wieżyczkami Przemek Świderski
Rozpada się najcenniejszy gdański zabytek budownictwa wodnego. Jest nim XVII-wieczny stopień wodny Grodza Kamienna, na styku Nowej Motławy z fosą południową, zwaną Opływem Motławy.

Do dziś przetrwały komora śluzy i równoległy do niej kanał młyński z jazem piętrzącym, ruiny młyna zbożowego i dwie kamienne groble z czterema wieżyczkami. Obiekty te, poza ruiną młyna, podlegają Regionalnemu Zarządowi Gospodarki Wodnej w Gdańsku.

Jedyny taki zabytek w skali Europy!

- Zespół Kamiennej Śluzy znajduje się w fatalnym stanie - zaznacza Andrzej Januszajtis, znawca i miłośnik dziejów Gdańska. - Dotyczy to szczególnie dwóch kamiennych grobli. Ta po wschodniej stronie rozsypuje się i niewiele z niej pozostało. Z każdym rokiem postępuje destrukcja budowli. Tymczasem jest ona jedynym takim obiektem w Polsce i nie znam podobnego nawet w Europie. Śluza Kamienna należy do najbardziej wartościowych zabytków i powinna być wpisana na Polską Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Dopuszczenie do jej zniszczenia i niepodejmowanie robót renowacyjnych jest kompromitacją.

Zdaniem Andrzeja Januszajtisa, śluza spiętrzała wody Nowej Motławy, opływającej od strony wschodniej Wyspę Spichrzów, i służyła do utrzymywania odpowiedniego poziomu wody w fosach miejskich. Dziś warto byłoby ją na jakiś czas zamknąć.

Spowodowałoby to podniesienie poziomu wody w fosie południowej (nazwanej po wojnie Opływem Motławy) i jej oczyszczenie z roślinności wodnej, która jest przyczyną powstawania bagna wokół zachowanych bastionów Świętej Gertrudy, Tur (Żubr), Wilk i Wyskok. Z jednej strony miasto zagospodarowało bastiony, jako tereny rekreacyjne, a z drugiej - nie zwraca uwagi na ich zaniedbane otoczenie.

- Znamy stan zabytkowych, nieczynnych obiektów stopnia wodnego Grodza Kamienna, ale obecnie skupiamy się na najważniejszych działaniach, związanych z ochroną przeciwpowodziową, na którą przyznano nam mniejsze środki finansowe - wyjaśnia Halina Czarnecka, dyrektor RZGW w Gdańsku. - Kontynuujemy też kosztowną rewitalizację zabytkowego kanału Elbląskiego. Obejmuje ona renowację pochylni, śluz i poszczególnych odcinków kanału. W Bydgoszczy odnowiliśmy zabytkową śluzę, spełniając rygorystyczne wymogi konserwatora zabytków. O wiele łatwiej jest remontować i odtwarzać funkcjonujące budowle wodne niż odbudowywać nieczynne, historyczne.

W przypadku stopnia wodnego Grodza Kamienna, według pani dyrektor, nie chodzi tylko o pieniądze, o które należałoby się starać. Potrzebny jest zespół pracowników zajmujących się czasochłonnymi przygotowaniami, a potem realizacją robót hydrotechnicznych.

- Na razie stopień, śluza z jazem, spełniają swoją rolę jako budowla przeciwpowodziowa z parą samoczynnych wrót, zabezpieczająca razem z Wrotami Żuławskimi nadmotławskie tereny Żuław Gdańskich. W perspektywie działań mamy na uwadze także odbudowę jego zabytkowych fragmentów - dodaje Czarnecka.

Więcej o wyjątkowym zabytku czytaj w magazynie Weekend w sobotnim wydaniu Dziennika Bałtyckiego z dnia 16 listopada 2013 r.

Treści, za które warto zapłacić!
REPORTAŻE, WYWIADY, CIEKAWOSTKI


Zobacz nasze Magazyny: REJSY, HISTORIA, NA WEEKEND

polecane: Flesz - Co piąta transakcja będzie wymagać użycia PIN-u

Wideo

Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych”i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Komentarze 11

Ta strona jest chroniona przez reCAPTCHA i obowiązują na niej polityka prywatności oraz warunki korzystania z usługi firmy Google. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.

Podaj powód zgłoszenia

J
Jerzy

W latach 50 i 60 XX wieku miejsce moich wielu kąpieli letnich. To były czasy.

k
karolina

A JA SIE WYCHOWALAM TAM! NAJLEPSZE LATO KAPIEL I SKAKANIE ZE SLUZY A W ZIME CHODZENIE NA WYSEPKE... nie pierwszy zabytek nie ostatni to co dla dzieci zabawa dla doroslych zabytek...

P
Polihistor

Pudło.
Bo dbałość o mało znany zabytek nie doda miejskim władzom splendoru.
Ani nie pozwoli zebrać punkcików u Niemców.
A zapewne tylko te dwa motywy mogłyby je (władze) skłonić do działania.
Arcypasterz zaś kościelnymi finansami zarządza bez zarzutu, i ręki nie wyciąga
A tak na marginesie - może warto przypomnieć jego poprzednika?
Nie żebym go oskarżał o wyciąganie ręki, broń Boże.
Ale ten to-ci dopiero był finansowym managerem całą gębą!

a
andrzej

nie ma pieniędzy bo nasz arcypasterz potrzebuje więcej

B
BMK

I koniecznie z napisem "Stocznia im. Lenina na bramie"

J
Jozef Bak z Pultuska

Przez wladzy zbytki gina zabytki. Sami wybraliscie Antychrysta z ogniem piekielnym na lbie a ci nieliczni bez bielma na oczach byli przez was wyszydzani.

X
XXXY

Kiedyś ktoś mądry powiedział: "po nas choćby potop". (I pociągnął za łańcuszek spłuczki).

E
Erddill

"Rozpada się najcenniejszy gdański zabytek budownictwa wodnego."
Nie martw sie narodzie !!! Nasz swiecacy swiatlem odbitym Ksiezyc Zanzibaru Pawel "ile to ja mam mieszkan" B-jak budyn Adamowicz w pocie wysokiego czolka buduje nam nowy ,lepszy najcenniejszy gdanski zabytek : ECS !!! i on przysloni nam jakes tam walace sie ruiny .

A
AJB

Piękny zabytek i unikalny w swoim rodzaju. Ale to nie Orlik ani PGE Arena, parteitagu przodującej siły narodu z udziałem Najukochańszego Przywódcy tam nie zrobisz, bo jak? W trampkach PO wodzie jeszcze Jego Tuskowatość nie chodzi, a szkoda. Bo jeszcze parę lat, i nie będzie miał Pan Profesor Januszajtis o co apelować. A Pani Czarnecka wyszukiwać normalnych ostatnio w każdej sytuacji wymówek. "Piniendzy" nie ma, Unia jeszcze nie "daje", "fachofcy" od budownictwa wodnego i melioracji wyjechali na zmywaki UK i całej UE, dotacje ledwo na remonty jeszcze zipiących urządzeń melioracyjnych wystarczą, POwodzi w mateczniku PO jakoś od dekady nie było, więc to tylko "budowla nieczynna, historyczna" i takie tam "brekekes", jak mawiał Wańkowicz. Obawiam się że w świetle wzrastających ostatnio wydatków rządzących na: kiecki, gajerki, cygarka, winko, zegarki i inne takie "niezbędne i priorytetowe inwestycje" to apel Pana Profesora Januszajtisa, prawdziwego konesera i "pozytywnie zakręconego" obrońcy gdańskich zabytków pozostanie głosem wołającego na puszczy! A szkoda!
Ps. Jest jeszcze śluza w Białej Górze, rozdzielająca wody Wisły i Nogatu, ale to jednak nie to samo!

G
Gość

!

Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3