Matura 2020 - psycholog podpowiada, jak poradzić sobie ze stresem przed nadchodzącym egzaminem. Kiedy odpuścić powtórki i jak się relaksować

Kamila Kubik
Kamila Kubik
Ostatnia prosta przed egzaminami to dla maturzystów ciężki okres. Wszyscy są już zmęczeni, dobrze jednak zmobilizować się w tym okresie i nie odpuszczać.
Ostatnia prosta przed egzaminami to dla maturzystów ciężki okres. Wszyscy są już zmęczeni, dobrze jednak zmobilizować się w tym okresie i nie odpuszczać. 123rf
Często mówimy, że ze stresem trzeba walczyć tak, jakby był naszym wrogiem. - Musimy jednak pamiętać, że stres jest reakcją fizjologiczną, która motywuje do działania. Sztuka polega na tym, żeby utrzymać go na nie za wysokim poziomie - takim, który nas będzie mobilizował do konstruktywnego działania, a nie spalał, czy przerażał - radzi nasz ekspert Anna Tulczyńska, psycholog i psychoterapeutka prowadząca indywidualną terapię dzieci i młodzieży oraz dorosłych, pomagająca osobom doświadczającym przemocy rówieśniczej, stresu szkolnego i egzaminacyjnego, ekspertka serwisu wydawnictwa Nowa Era "Terazmatura.pl”.

Matura 2020 - jak pokonać stres

Każdy ma pewien optymalny poziom stresu. Są osoby, które lubią działać wtedy, kiedy ten stres odczuwają dosyć mocno, kiedy czują presję czasu, kiedy wiedzą, że mają dużo zadań - potrzebują takiej adrenaliny, żeby dobrze funkcjonować. Są też osoby, które - zupełnie odwrotnie - wolą działać z dużym wyprzedzeniem, mając zapewniony spokój i kontrolę nad poszczególnymi etapami przygotowań.

Czytaj także

Zbyt mało stresu
Kiedy poziom stresu jest zbyt mały, bardzo często jest tak, że nie chce nam się w ogóle podchodzić do realizacji jakiegoś zadania. Wydaje nam się, że są tematy, które są zbyt łatwe, żeby się ich uczyć, albo że na naukę mamy jeszcze mnóstwo czasu. Oczywiście jest to bardzo demotywujące i może doprowadzić do powstania zaległości w powtarzaniu materiału.

Stres, który obciąża
Zbyt duży stres zaczyna nam przeszkadzać w realizacji wyznaczonego zadania. Z jednej strony utrudnia przygotowywanie i uczenie się, a w trakcie samego egzaminu utrudnia przypominanie informacji. Dzieje się tak dlatego, że działa wtedy kortyzol - hormon stresu, który odcina wszystkie funkcje naszego organizmu, niepotrzebne nam w danym momencie do przeżycia – do nich należy uczenie się, zapamiętywanie i przywoływanie zapisanych informacji.

Stres optymalny
Taki poziom stresu mobilizuje nas do działania. Pozwala skoncentrować się na zadaniu, uruchomić wszystkie nasze zasoby, wiadomości, umiejętności i siłę. Jesteśmy wtedy w stanie włożyć wiele wysiłku, żeby zrealizować nasze zadanie na najwyższym poziomie. Jednocześnie działanie jest jedną ze strategii radzenia sobie ze zbyt wysokim stresem - każde zrobione zadanie, przerobiony arkusz egzaminacyjny, czy zrealizowany temat buduje poczucie wiary w siebie.

Czytaj także

Jak się emocjonalnie przygotować do matury w czasie pandemii

Z negatywnymi emocjami, które pojawiają się w trakcie przygotowań do egzaminów, np. strachem, czy zniechęceniem, nie trzeba walczyć, warto natomiast się w nie wsłuchiwać, warto próbować dowiedzieć się, co nasze ciało i umysł chcą nam powiedzieć, jakie potrzeby nam sygnalizują.

Kiedy rozmawiam z maturzystami, często okazuje się, że za ich silnym stresem stoi potrzeba akceptacji przez rodziców i rówieśników. Mam wrażenie, że ci młodzi ludzie mogą świetnie poradzić sobie sami z ewentualnym niepowodzeniem, czy trochę gorszym wynikiem z egzaminów, ale bardzo boją się reakcji rodziców lub tego, co powiedzą w takim wypadku ich znajomi z klasy.

Warto więc porozmawiać o swoich obawach z rodzicami po to, żeby napięcie towarzyszące egzaminom spadło.

Niestety, długotrwałe napięcie związane z epidemią i przesunięciem egzaminów, nie sprzyja intensywnemu powtarzaniu do egzaminu. Wypaleni i zmęczeni młodzi ludzie nie mają siły się uczyć, ale też nie chcą pozwolić sobie na regenerujący odpoczynek - bo przecież muszą powtarzać materiał. Rezultatem tego błędnego koła są dni, które przelatują jeden za drugim, bez efektów i bez kojącego, wzmacniającego odpoczynku.

Pamiętaj!

  • Emocje, mózg i organizm to nasze narzędzia pracy i każde z nich wymaga troski, uwagi i opieki - inaczej przestaną działać.
  • Podczas przygotowań do egzaminów mózg bardzo intensywnie pracuje i potrzebuje dotlenienia i odpoczynku.
  • Warto ten odpoczynek spędzić aktywnie - iść na spacer, pojeździć na rowerze, zrobić coś, co jest przyjemne, ale ważne jest, żeby spędzić ten czas w ruchu i aktywnie.
  • Mózg potrzebuje też snu, ponieważ właśnie wtedy zapisuje i utrwala informacje zdobyte w ciągu dnia.

Matura 2020 - walka ze stresem na ostatniej prostej

To dla maturzystów ciężki okres. Wszyscy są już zmęczeni, dobrze jednak zmobilizować się w tym okresie i nie odpuszczać. Warto zatem poznać kilka strategii walki ze zbyt wysokim poziomem stresu. Niektóre z nich mogą się przydać także w trakcie samego egzaminu.

  • Rozmawiajcie z bliskimi, rodzicami, czy przyjaciółmi - o tym, co czujecie, o napięciu, o lęku, o obawach. Już samo nazwanie swoich uczuć pomaga rozładować napięcie i obniża poziom tych emocji. Rozmowa jest w tym wypadku jak zawór bezpieczeństwa.
  • Skupcie się na chwilę na oddechu. Pozwala to zapomnieć na chwilę o sytuacji, w której się znajdujecie, odciąć się od trudnych myśli, obniżyć poziom stresu, złapać dystans, rozluźnić się i wziąć spokojnie do pracy. To narzędzie, które zawsze mamy ze sobą.
  • Jeśli trudno skupić się wam na oddechu, możecie na chwilę przenieść się w wyobraźni w jakieś spokojne, bezpieczne miejsce, gdzie czuje się po prostu przyjemnie. Wyobraźcie sobie np. jak leżycie w hamaku, spacerujecie po plaży, leżycie na słonecznej łące albo unosicie się na wodzie. Wystarczą minuta albo dwie takiej podróży w wyobraźni, żeby obniżyć poziom stresu.
  • Sportowcy, którzy przygotowują się do ważnych zawodów, wizualizują sobie krok po kroku, jak biorą w nich udział. Podobnie i wy możecie wyobrazić sobie dzień egzaminu: jak docieracie do szkoły, wchodzicie do sali egzaminacyjnej, dostajecie arkusz egzaminacyjny i rozwiązujecie kolejne zadania. Pomyślcie o tym, że macie odpowiednią wiedzę i umiejętności żeby przejść przez egzaminy. Dzięki temu w waszej głowie powstanie przekonanie, że to zadanie jest możliwe do wykonania, że skoro w wyobraźni tyle razy je przeszliście, to i w rzeczywistości sobie z nim poradzicie.
  • Ostatnia prosta przed egzaminem to czas na sprawdzenie tego, co umiecie i uzupełnianie ostatnich luk. Przejrzyjcie tematy i sprawdźcie, jaki materiał już umiecie, a co jeszcze musicie powtórzyć, nad czym warto popracować. To jest moment, żebyście skupili się na tych elementach, które mogą przynieść najwięcej punktów na egzaminie.

Dzień przed egzaminem

  • Ostatni dzień przed egzaminem zaplanujcie w jakiś miły sposób i nie powtarzajcie już żadnych wiadomości.
  • Spędźcie ten dzień aktywnie, na świeżym powietrzu, wietrząc ciało i umysł tak, by w dniu egzaminu być wypoczętym, gotowym do wysiłku.

W dniu matury

  • Przede wszystkim zadbajcie o swój komfort. Wszystkie potrzebne rzeczy, jak np. dokumenty, ubrania, długopisy, maseczki przygotujcie dzień wcześniej.
  • Zadbajcie o dobre i smaczne śniadanie. Niektórzy mówią, że ze zdenerwowania nie są w stanie nic zjeść. Ale mózg potrzebuje energii do intensywnej pracy - jeśli nie zjecie porządnego śniadania, będzie funkcjonował dużo gorzej.
  • Kiedy dostaniecie już arkusze egzaminacyjne, skupcie się na zadaniu. Starajcie się nie pamiętać o emocjach, by nie pojawiały się wam w głowie myśli, co będzie, jeśli nie dacie rady, jeśli kiepsko zdacie egzamin albo jeśli zabraknie wam czasu. Niech będzie tylko to, co jest tu i teraz, czyli kolejne zadanie, konkretne pytanie, na jakie macie dać odpowiedź. Zacznijcie też od tego, co umiecie, będziecie spokojniejsi. Warto rozwiązywać na początku to, co najłatwiejsze, a potem zająć się trudniejszymi zadaniami.

Matura 2020. Jak się uczyć? Jak powtarzać do matury? Tradycy...

"Dobry start". Jak dostać pieniądze przed 1 września?

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie