18+

Treść tylko dla pełnoletnich

Kolejna strona może zawierać treści nieodpowiednie dla osób niepełnoletnich. Jeśli chcesz do niej dotrzeć, wybierz niżej odpowiedni przycisk!

Skąd Kopernik patrzył w niebo?

  • Dziennik Bałtycki

Natasza Jatczyńska

Przed naukowcami nie lada wyzwanie - chcą odnaleźć we Fromborku miejsce, z którego przed wiekami Mikołaj Kopernik prowadził obserwacje nieba. W środę, na terenie przylegającym do kanonii św. Stanisława rozpoczęto poszukiwania pavimentum, czyli specjalnego podestu skonstruowanego i używanego przez Kopernika.

- Mam przeczucie, że odnajdziemy to miejsce - mówi historyk prof. Jerzy Sikorski z Olsztyna, który uczestniczył w odnalezieniu grobu twórcy dzieła "O obrotach ciał niebieskich".
Gdyby się udało, byłoby to kolejne ważne odkrycie związane z Kopernikiem, po tym, jak w ubiegłym roku udało się zidentyfikować szczątki astronoma.

Mikołaj Kopernik we Fromborku mieszkał niemal nieprzerwanie od roku 1510 do dnia swojej śmierci - 24 maja 1543 roku. W tym czasie przeprowadził około trzydziestu udokumentowanych obserwacji astronomicznych. To właśnie tu, we Fromborku, oglądał Marsa i Saturna oraz przeprowadził serię czterech obserwacji Słońca. Odkrył wówczas tzw. zmienność mimośrodu Ziemi i ruch apogeum słonecznego względem gwiazd stałych.

Historycy od dawna próbują odpowiedzieć na pytanie, gdzie dokładnie znajduje się miejsce, z którego astronom spoglądał w niebo i jak ono wyglądało?
- Trochę pod tym względem namieszał Jan Matejko - śmieje się Małgorzata Czupajło z Muzeum Mikołaja Kopernika we Fromborku. - Moment uwieczniony na jego obrazie "Astronom Kopernik, czyli rozmowa z Bogiem" jest niezbyt prawdopodobna [obserwatorium Kopernika Matejko przedstawia na wieży - red.]. To raczej romantyczna wizja artysty. Trudno nam jednak z nią "walczyć". Być może odnalezienie autentycznego pavimentum zmieni to wyobrażenie.
Jedno jest pewne.
- Pavimentum, czyli inaczej specjalny rodzaj podestu, musiało być sporych rozmiarów, tak aby pomieścił wszystkie instrumenty astrologiczne - dodaje prof. Sikorski. - Najprawdopodobniej wykonano go z cegły umiejscowionej na polepie lub fundamencie kamiennym.
Ostatnie badania na ten temat prowadzono w latach siedemdziesiątych XX wieku. Wtedy jednak przebadano jedynie teren przy kanonii św. Pawła (oddalonej o kilkadziesiąt metrów od kanonii św. Stanisława).

- Trudno teraz powiedzieć, dlaczego nie zdecydowano się sprawdzić obszaru położonego przy kanonii św. Stanisława - zastanawia się Czupajło.
Po latach do tematu powrócono, a rozpoczęte wczoraj badania prowadzone są właśnie w dawnym ogrodzie, przylegającym do kanonii św. Stanisława. W miejscu, w którym stał kiedyś dom Kopernika. Na jego fundamentach wzniesiono w 1564 roku nową, bardziej okazałą kanonię.

- Jest więc bardzo prawdopodobne, że astronom ustawił pavimentum w ogrodzie, przy swoim mieszkaniu. Świadczą o tym również historyczne zapiski. Jak chociażby relacja z wizyty Eliasza Cimbera, asystenta Tychona de Brache w tym miejscu - stwierdza prof. Sikorski.
Czy tak było naprawdę, przekonamy się niebawem. Przez dwa dni za pomocą georadaru zbadany zostanie teren przy kanonii o powierzchni jednego hektara.
- Ziemia do głębokości około dwóch metrów zostanie prześwietlona za pomocą fal elektromagnetycznych. Jeśli coś na tym terenie jest, znajdziemy to - zapewnia Piotr Lamparski, geofizyk i geomorfolog z Instytutu Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania Polskiej Akademii Nauk w Toruniu. - Jednak do przebadania mamy spory kawałek dość trudnego terenu, a na ekranie monitora georadaru zobaczymy nie tylko ewentualne fragmenty pavimentum, ale i na przykład korzenie drzew.

- Aby zeskanować cały wyznaczony obszar, będę musiał przejść 10 kilometrów. To spory kawałek pracy - dodaje Włodzimierz Antkowiak z Międzynarodowej Agencji Poszukiwawczej.
Konkretne wyniki naukowcy ujawnią dopiero w lutym. Wtedy też się dowiemy, czy istnieje szansa, że pavimentum rzeczywiście tu właśnie się znajduje.
Jeśli domysły historyków zostaną potwierdzone, na wiosnę w tym miejscu rozpoczną się wykopaliska archeologiczne.

Odkrycie miejsca obserwacji byłoby kolejny ważnym znaleziskiem związanym z osobą astronoma.
Przypomnijmy, pod koniec ubiegłego roku, po trzech latach od znalezienia pod posadzką katedry we Fromborku czaszki mężczyzny, naukowcy potwierdzili, że są to szczątki Mikołaja Kopernika.
W maju lub czerwcu 2010 roku, podczas obchodów 750-lecia kapituły warmińskiej, planowany jest uroczysty pogrzeb astronoma.

- Trudno nam jednak powiedzieć, jak dokładnie będzie przebiegać ta uroczystość. Na pewno jednak będziemy chcieli w jakiś szczególny sposób oznaczyć miejsce pochówku bardzo znanego astronoma - zapewnia Jacek Jezierski, biskup warmiński.

Wideo

polecane: "Bez ściemy" o prawnikach

Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych”i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Wybrane dla Ciebie

Powiązane

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3