Kokoszki: Zbiorowa mogiła na placu budowy fabryki. Naczelny rabin nie chce ekshumacji

Dorota Abramowicz
Muzeum Stutthof
Muzeum Stutthof A.Arent-Mendyk
Najpierw projekt budowy fabryki w Kokoszkach wzbudzał protesty ekologów i mieszkańców. Gdy się już udało wmurować kamień węgielny pod inwestycję, okazało się, że pod ziemią spoczywają szczątki więźniów z podobozu koncentracyjnego Stutthof.

Makabrycznego odkrycia dokonano na obrzeżu działki przy ul. Maszynowej, na której powstaje fabryka włókniny Weyerhaeuser Poland . - W trakcie prac ziemnych 11 lipca bieżącego roku odkryto szczątki 15-20 osób, złożone na powierzchni około 10 metrów kwadratowych - mówi Ewa Burdzińska, z-ca prokuratora rejonowego z Gdańska Oliwy. - Bez wątpienia jest to mogiła z czasów II wojny światowej, skrywająca ciała więźniów z podobozu Stutthof.

Tomasz Włodarczak, dyrektor firmy Weyerhaeuser Poland, w przysłanym do redakcji oświadczeniu potwierdził, iż inwestor, dysponując opinią wydaną przez Muzeum Stutthof w Sztutowie 26 kwietnia 2010 roku na potrzeby raportu o oddziaływaniu na środowisko, był świadom możliwości natknięcia się na pozostałości po pobliskim podobozie w Kokoszkach.

- Zdaniem Pomorskiego Komitetu Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa, nasze zamierzenie nie budziło zastrzeżeń natury historycznej bądź etycznej - podkreśla dyrektor Włodarczak.

Gdańsk jest wielkim placem budowy i zarazem wielkim cmentarzem. Nie ma więc praktycznie miesiąca, by podczas prac ziemnych nie natrafiano na mniej lub bardziej masowe groby. W takiej sytuacji wojewoda z reguły wydaje decyzję o ekshumacji. Tak też było i w tym przypadku - wojewoda zezwolił na przeniesienie szczątków więźniów na cmentarz Ofiar Hitleryzmu na Zaspie.

Tym razem jednak sytuacja jest bardziej delikatna, bo w masowym grobie może spoczywać wielu Żydów. Dla wyznawców judaizmu ciała zmarłych muszą pozostać nienaruszone po śmierci, bo inaczej zagrożony jest spokój duszy w niebie. Dlatego ekshumacja może być dozwolona tylko w szczególnych przypadkach. Czy budowa fabryki w Gdańsku jest takim przypadkiem?

Poza tym czy można dziś stwierdzić, że w masowym grobie nie spoczywają obok Żydów także katolicy i protestanci? Wicewojewoda Michał Owczarczak zdecydował, by w tej sytuacji zorganizować spotkanie wszystkich zainteresowanych - mówi Jarosław Maciejewski, rzecznik UW. - Ustalono, że najpierw trzeba zlecić badania archeologiczne, by określić rozmiary mogiły.

Dr Krzysztof Drywa z Muzeum Archeologicznego w Gdańsku tłumaczy - będą to badania nieinwazyjne, nienaruszające miejsca pochówku zmarłych.

- Nie chcemy tej ekshumacji - mówi Michael Schudrich, naczelny rabin Polski. - Jest jednak nadzieja na znalezienie rozwiązania. Zwłaszcza że istnieje pełna współpraca z władzami Pomorza, Gdańska i przedstawicielami inwestora.

- Dołożymy wszelkich starań, aby odnalezione szczątki zostały zabezpieczone we właściwy sposób, zgodny z najwyższymi etycznymi standardami - deklaruje dyr. Włodarczak.

Podobóz w Kokoszkach, będący filią obozu koncentracyjnego Stutthof, powstał pod koniec wojny, we wrześniu 1944 roku. Pierwszy transport skierowany ze Stutthofu liczył pół tysiąca kobiet. Jak podaje Danuta Drywa w książce "Zagłada Żydów w obozie koncentracyjnych Stutthof", zwożono tam Żydów z Polski, Francji, Holandii, Litwy, Łotwy, Niemiec, Węgier.

W listopadzie 1944 roku w Kokoszkach więziono już około 1600 osób. Na początku 1945 roku do podobozu zaczęto kierować także Polaków z gdańskiego aresztu gestapo. 16 lutego w transporcie ze Stutthofu wysłano 605 więźniów, następnego dnia 500 Żydówek, a miesiąc później - 800 Żydówek.

Więźniowie pracowali ciężko w stoczni Schichaua przy budowie okrętów, kopaniu schronów, budowaniu umocnień i odśnieżaniu torów. Ginęli z rąk strażników. Dramatycznie niskie racje żywnościowe, brak odzieży, a także epidemia tyfusu sprawiły, że śmiertelność w podobozie była bardzo wysoka. Obóz - po selekcji najsłabszych, którzy zostali zamordowani, był ewakuowany 13 marca 1945 roku. W 1984 roku u zbiegu ulic Nowatorów i Maszynowej stanął upamiętniający ich pomnik. Szczątki ofiar odkrywano już wcześniej - wszystkie zostały przeniesione na cmentarz na Zaspie.

Czytaj także:Ślady żydowskiej obecności w Gdańsku

Codziennie rano najważniejsze informacje z "Dziennika Bałtyckiego" prosto na Twoją skrzynkę e-mail. Zapisz się do newslettera!

Wideo

Komentarze 5

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

A
Anna Sas

11 lipca odkryto mogiłę na budowie kontrowersyjnej fabryki.02 sierpnia odbyło sie uroczyste wmurowanie kamienia węgielnego i jego poświęcenie .Ciekawa jestem czy Arcybiskup Gocłowski wiedział co święci ??.Cała sprawa jest jest dziwna i chyba jest zamiatana pod dywan sukcesów UM. Opinia publiczna została oficjalnie powiadomiona o smutnym znalezisku 24 sierpnia . Nikt nie broni pamięci ofiar nazizmu .Teraz jest ostatnia chwila załatwienia sprawy po ludzku .A swoją drogą komu zależało , żeby problem pominąć milczeniem w planie miejscowym??

g
gw

Jak to możliwe, że protesty mieszkańców Kokoszek nie mają żadnego znaczenia ? Natomiast miejsce pochówku Żydów potrafi wstrzymać ponoć tak potrzebną(dla kogo?)inwestycję. Jest to dużo bardziej
istotny argument aniżeli smród i trucie środowiska mieszkańcom ?
Wypowiedz się Adamowiczu !!!!!!!!!

M
Mimi

W pelni sie zgadzam :-)

M
Mimi

Mam tylko nadzieje , ze naczelny rabin nie zatrzyma budowy fabryki ? Bo to juz zakrawa na idiotyzm ... Nie mama nic do zadnej nacji , ale wydaje mi sie ze w Polsce jest wazne co postanowia nasze wladze , a nie naczelny rabin . Chyba sie nie myle ?

m
m

Póki taki Schudrich nie zacznie współpracować z obywatelami świata.
Panie Schudrich wy żydzi musicie wreszcie pojąć, że wy czujecie się wciąż tylko żydami - a wszyscy pozostali na tej planecie już dawno czują się obywatelami Świata !

Dodaj ogłoszenie