Kilkanaście potwierdzonych przypadków wścieklizny w Polsce. Roznoszą ją głównie lisy. Jak rozpoznać chorobę?

Edyta Łosińska-Okoniewska
Edyta Łosińska-Okoniewska
123rf
Coraz więcej przypadków wścieklizny na terenie kraju. Niestety ten wirus może być groźny także dla ludzi. Zakażenie dotyka ośrodkowego układu nerwowego, a objawy wścieklizny u ludzi oznaczają zwykle, że dla chorego nie ma już ratunku.

Coraz więcej przypadków wścieklizny w Polsce

Wścieklizna może być śmiertelnie niebezpieczna. Choroba ta jest jedną z najdłużej znanych i najgroźniejszych chorób odzwierzęcych. Wirus atakuje centralny układ nerwowy, na który wrażliwe są wszystkie gatunki ssaków, w tym ludzie. W ostatnich miesiącach na terenie Polski odnotowano 17 przypadków wścieklizny. Eksperci ostrzegają, aby zachować czujność. Pomorski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Lubaniu przekazał informacje rolnikom o doniesieniach wystąpienia przypadków wścieklizny u zwierząt na terenie kraju. Najczęściej zakażenie dotyczyło lisów.

Dodajmy, że okres inkubacji choroby wynosi od kilku dni do kilku miesięcy. Wirus wścieklizny jest wrażliwy na wysoką temperaturę i światło słoneczne, ale jednocześnie jest wysoce odporny na niskie temperatury.

Wirus wścieklizny przenosi się głównie poprzez kontakt śliny zakażonego zwierzęcia z uszkodzoną skórą lub błoną śluzową (pogryzienie). Zakażenie możliwe jest również m.in. drogą aerogenną, dospojówkową lub poprzez transplantację narządów. W Polsce rezerwuarem wścieklizny jest lis rudy.

Zgodnie z ustawą o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, na terytorium Polski obowiązkowemu szczepieniu przeciwko wściekliźnie podlegają psy po ukończeniu 3 miesiąca życia. Posiadacze psów są zobowiązani zaszczepić psy przeciwko wściekliźnie w terminie 30 dni od dnia ukończenia przez psa trzeciego miesiąca życia, a następnie nie rzadziej niż co 12 miesięcy od dnia ostatniego szczepienia. Jednocześnie, mając na uwadze ostatnie przypadki wystąpienia choroby, Główny Lekarz Weterynarii zachęca do szczepienia przeciwko wściekliźnie również kotów.

W Polsce zdarzają się przypadki śmierci z powodu wścieklizny, choć nie są one powszechne. Obecnie zgon zdarza się raz na kilka lat, choć szczepienia przeciw wściekliźnie i surowicę po narażeniu podaje się znacznie częściej.

Od lat corocznie szczepi się około 7-8 tysięcy osób, w większości przypadków po kontakcie z lisem lub ze zwierzęciem domowym z potwierdzoną wścieklizną.

W latach 1985-2000 nie stwierdzono w Polsce ani jednego zgonu z powodu wścieklizny, a dwa ostatnie przypadki zdarzyły się w latach 2000 i 2002.

Objawy wścieklizny u zwierząt

Nie wszystkie wymienione objawy muszą wystąpić u każdego zwierzęcia zakażonego wirusem wścieklizny. Choroba może mieć postać cichą lub szałową, a jej objawy są różne i zależą od gatunku zwierzęcia:

  • psy - występuje niepokój, nadmierna pobudliwość, włóczęgostwo, spożywanie niejadalnych przedmiotów, wzmożony popęd płciowy, agresja, ochrypłe szczekanie, ślinotok, opadanie żuchwy z wypadaniem języka, zez, niedowłady kończyn i inne porażenia;
  • koty - odnotowuje się podobne objawy jak u psów, przy czym zwierzęta chowają się, uciekają, nieustannie miauczą, zachowują się agresywnie, a śmierć poprzedzona jest zwykle porażeniem kończyn;
  • bydło - obserwuje się niestrawność i obniżone łaknienie, wzdęcie, zaparcie lub biegunkę, drgawki poszczególnych grup mięśni, ślinotok, parcie na przeszkody, ciągłe ryczenie, objawy podobne do rui, nienaturalne położenie głowy lub ogona, chwiejność i porażenia kończyn tylnych
  • świnie - występuje lękliwość, ochrypłe chrząkanie, kurczowe ruchy głowy i gryzienie ściółki;
  • owce i kozy - odnotowuje się niepokój, wzmożony popęd płciowy, ochrypłe beczenie, nagle porażenia i upadki;
  • konie - obserwuje się wpadanie na ściany stajni, drgawki mięśniowe, objawy kolkowe i częste oddawanie moczu;
  • zwierzęta dzikie - głównym objawem jest utrata wrodzonego lęku. Występuje także agresja przejawiająca się atakami na zwierzęta domowe, gospodarskie i ludzi. Dodatkowo, u nietoperzy obserwuje się utratę zdolności lotu, nadpobudliwość na dotyk i dźwięk, przewracanie się na grzbiet i aktywność dzienną niespotykaną u zdrowych osobników.

Choć wścieklizna u ludzi w Polsce zdarza się niezwykle rzadko, nie wolno lekceważyć zagrożenia. Warto wiedzieć, jakie są objawy wścieklizny u człowieka. Przebieg choroby przyjmuje zazwyczaj dwie nieco różniące się postaci.

Po zarażeniu wirusem początkowo pojawiają się objawy ogólne:

  • uczucie mrowienia wokół miejsca ugryzienia,
  • gorączka,
  • ból w potylicy,
  • osłabienie i uczucie zmęczenia,
  • rzadziej – halucynacje i wymioty.

Objawy te są charakterystyczne dla okresu wylęgania się wirusa, gdy wędruje on z tkanek mięśniowych do rdzenia kręgowego i mózgu. Później następuje faza właściwa choroby. Objawy wścieklizny u człowieka mają postać ostrą (80 proc. przypadków to zapalenia mózgu) lub porażenną (tzw. cicha wścieklizna dotyczy 20 proc. chorych).

Objawy postaci mózgowej wścieklizny:

  • wodowstręt (ból wywoływany przełykaniem powoduje wstrzymywanie przełykania i ślinotok),
  • skrajna nadpobudliwość nerwowa (ataki szału, rozdrażnienie, niepokój, pobudzenie psychoruchowe na przemian z okresami spokoju),
  • zaburzenia czynności układu autonomicznego (ślinienie się, łzawienie, wzmożona potliwość, gęsia skórka, rozszerzenie źrenic, spontaniczne wytryski u mężczyzn),
  • zaburzenia rytmu serca,
  • aerofobia (ból mięśni oddechowych powoduje wstrzymywanie oddechu),
  • brak apetytu,
  • stopniowo narastające zaburzenia świadomości.

Polska stała się bezpieczna

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie