Znasz gwarę kociewską? Wiesz, co oznaczają wyrażenia „halać bulwy” lub „wy mata guz na bani”? Sprawdź z nami swoją wiedzę! QUIZ

Krystyna Paszkowska
Krystyna Paszkowska
Jak dobrze znasz gwarę kociewską? Rowiąż quiz!
Jak dobrze znasz gwarę kociewską? Rowiąż quiz! Krystyna Paszkowska
Jesteś Kociewianką/Kociewiakiem? A może po prostu mieszkasz w tym regionie od lat? Uważasz, że dobrze znasz wszystkie jego tajemnice? A jak z Twoją znajomością gwary kociewskiej? Zapraszamy do wspólnej zabawy. Wskaż poprawne znaczenie słowa zaczerpniętego z gwary kociewskiej!

Jak dobrze znasz gwarę kociewską? Rowiąż quiz!

Ważnym elementem każdego regionu jest jego rodzima mowa. Kociewie również może pochwalić się gwarą, choć częściej słyszaną na wsi niż w mieście. Wiedzę na temat kociewskiej gwary uporządkował Kazimierz Nitsch, polski językoznawca. Wyróżnił trzy gwary:

  • południową (okolice powiatu świeckiego),
  • środkową (okolice Wierzycy i Starogardu Gdańskiego),
  • północną (między Tczewem a Skarszewami).

– Edukacja regionalna powinna stać się faktycznym narzędziem, służącym podstawie programowej, której dziś zapisy pozostają zazwyczaj martwą literą – mówił już przed laty dr Michał Kargul, wiceprezes Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego ds. kociewskich.

Dialekt kociewski w trzech swych odmianach, nie występuje obecnie w dawnej postaci. Jednak wiele określeń zachowało się w codziennej mowie Kociewiaków. Często nawet nie zdajemy sobie sprawy z tego, że posługujemy się gwarą. Bogactwo języka przodków utrwalone zostało w literaturze, np. „Sadze kociewskiej” Bolesława Ekerta czy „Bajkach kociewskich” Bernarda Janowicza.

W rodzinnych domach rozmowy gwarą należą już do bardzo rzadkich. Te, które przetrwały, związane są wiejskimi ośrodkami, określanymi kolebką kociewskości. Współczesną formą ożywienia gwary są liczne gadki po kociewsku (między innymi Antoniego Górskiego) oraz teksty w prasie lokalnej.

Wzbogacenie literatury pisanej gwarą zawdzięczamy również osobom, które, chociaż nie są rodowitymi Kociewiakami, to pokochały tę ziemię, jej język, tradycje, kuchnię. Należy do nich, m.in. Emilia Rulińska, regionalistka z Gniewa, pisząca teksty gwarą, która, jak mówi, pokochała Kociewie dzięki swojej teściowej. Miłość do tej ziemi przekazała bliskim, którzy, jak ona, krzewią to, co kociewskie.

Znajomość dialektu jest ważnym elementem edukacji regionalnej, coraz częściej obecnej w szkołach. W naszym regionie szczególnie, gdyż właśnie gwara kociewska jest podstawą tożsamości regionalnej. Kiedyś zasięg jego występowania wyznaczały granice, dziś wzmacnia poczucie wspólnoty.

Gwara kociewska. Znacie te powiedzenia?

  • Szalamóńcisz jak szara ganś – przeszkadzasz,
  • Pobrawandzim ździebióchno – porozmawiajmy,
  • Łóńskygo roku – w ubiegłym roku,
  • Halać bulwy – przynieść ziemniaki,
  • Wy mata guz na bani – jesteście niemądrzy.

Gwara kociewska – sprawdź swoją wiedzę w quizie!

Zapraszamy do wspólnej zabawy. Quiz: Czy znasz gwarę kociewską? – zaprasza:TUTAJ

Drożyzna nad Bałtykiem. Lepiej wyjechać za granicę?

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie