Wyjątkowy kościół w Krzywym Kole (gm. Suchy Dąb). W świątyni pw. Znalezienia Krzyża Świętego znajduje się wyposażenie z XVII wieku [zdjęcia]

Anna Gawrońska
Kościół w Krzywym Kole: Na ławach widoczne są sceny biblijne, nazwiska i gmerki rodowe fundatorów
Kościół w Krzywym Kole: Na ławach widoczne są sceny biblijne, nazwiska i gmerki rodowe fundatorów Anna Gawrońska
We wsi Krzywe Koło w gminie Suchy Dąb znajduje się mały, gotycki kościół, który okazał się być perełką w skali całego Pomorza. Zachowało się w nim, bowiem, kompletne wyposażenie pochodzące z 1687 roku. Spod warstw wielokrotnie nakładanej farby stopniowo wyłania się barokowe, XVII-wieczne malarstwo.

Kościół w Krzywym Kole. 3 lata czekał na konserwację

- Pomysł konserwacji kościoła narodził się w 2012 roku. Wtedy podjęliśmy z konserwator Aleksandrą Sobczyk decyzję - trzeba zacząć działać. Złożyliśmy wniosek do ministerstwa. Niestety, na rezultaty naszego apelu musieliśmy poczekać prawie trzy lata. Wraz z otrzymaniem funduszy zaczęliśmy konserwację, etap po etapie - mówi ks. Krzysztof Zdrojewski. - Wcześniejsze, drobne odkrywki, sugerowały, że coś jest pod spodem. Kolejne pokazały, że jest więcej niż pierwotnie zakładaliśmy, w końcu postanowiliśmy odkryć całą resztę.

Wiadomo było, że zachowały się portrety Apostołów i kobiece personifikacje cnót. Wszystkie inne elementy to niespodzianka. Na drzwiczkach ław można podziwiać sceny biblijne, dla których źródłem ikonograficznym była Biblia Meriana; nazwiska i gmerki rodowe fundatorów. Obok nich, na bokach ław, namalowano manierystyczne w charakterze girlandy owocowe. W polichromowanych ramach nad ławami, zdobionych girlandami kwietnymi i owocowymi umieszczono portrety świętych, postaci biblijnych ze Starego i Nowego Testamentu. Przedstawienia kobiece w zachodniej części kościoła to personifikacje cnót. Klasa artystyczna portretów świadczy o tym, że zamawiane były przez fundatorów w najlepszych gdańskich warsztatach malarskich.

Kościół pw. Znalezienia Krzyża w Krzywym Kole - galeria zdjęć:

Kościół w Krzywym Kole: Na ławach widoczne są sceny biblijne, nazwiska i gmerki rodowe fundatorów

Wyjątkowy kościół w Krzywym Kole (gm. Suchy Dąb). W świątyni...

Kościół w Krzywym Kole. Sceny biblijne na drzwiach

- Widzieliśmy, w jakim stanie zachowane są portrety, bo nie zostały całkowicie przemalowane. O ławach natomiast nie wiedzieliśmy nic. Odkrycie scen biblijnych na drzwiczkach i girland na bokach ław było zaskoczeniem - wspomina konserwator Aleksandra Sobczyk. - Zależało nam na zachowaniu jedności stylistycznej dekoracji wyposażenia. Kiedy zaczęliśmy usuwać kolejne warstwy przemalowań, okazało się, że na tych ławach wręcz kłębi się od polichromii. Malarstwo na drzwiczkach i bokach ław pochodzi z bardzo dobrej klasy warsztatów gdańskich. Portrety Apostołów i Personifikacje Cnót to dzieła klasy muzealnej. Wiemy też, że na niektórych fragmentach ław zachowały się ślady dekoracji wcześniejszej, manierystycznej - pochodzącej z przełomu XVI i XVII wieku. Jeden z takich elementów został wyeksponowany na wewnętrznym boku ławy w narożniku południowo-zachodnim kościoła.

Kościół w Krzywym Kole z zewnątrz
Kościół w Krzywym Kole z zewnątrz Anna Gawrońska

Podstawowym zadaniem konserwacji jest zahamowanie zniszczeń i przywrócenie dobrego stanu technicznego.

- Ławy zostały zamalowane już po raz pierwszy w XVIII wieku. Upływ czasu, zniszczenia wynikające z użytkowania, odchodzenie w niepamięć fundatorów i zmiana mody były powodem nakładania kolejnych warstw farby - dodaje Aleksandra Sobczyk. - Najprzyjemniejszym etapem prac konserwatorskich był retusz oryginału. Wtedy siadamy z pędzelkami i naprawiamy wszystkie ubytki warstwy malarskiej. Nie możemy malować na nowo, wszystkie zniszczenia musimy pieczołowicie uzupełnić.

Kościół w Krzywym Kole: Przedpiersie ław po oczyszczeniu. Odrestaurowanie malowideł to długa i mozolna praca. Najpierw trzeba naprawić ubytki drewna,
Kościół w Krzywym Kole: Przedpiersie ław po oczyszczeniu. Odrestaurowanie malowideł to długa i mozolna praca. Najpierw trzeba naprawić ubytki drewna, następnie uzupełnić farbę Urząd Gminy Suchy Dąb

Kościół w Krzywym Kole. Jednorodne wyposażenie z XVII wieku

Kościół w Krzywym Kole swoją wyjątkowością będzie cieszył oko dbających o niego mieszkańców, a i turystów odwiedzających Żuławy. Przy pracach konserwatorskich pracuje grupa specjalistów: Aleksandra Sobczyk, Krzysztof Krajewski, Beata Myśliwiec, a pracami stolarskimi zajmuje się Sławomir Szyszkowski.

- Należy podkreślić, że nie ma w okolicy drugiego kościoła, w którym znajdziemy pełne, jednorodne wyposażenie z XVII wieku - podsumowuje Aleksandra Sobczyk. - To naprawdę cud, że poza niewielkimi fragmentami zachowały się właściwie wszystkie elementy polichromii. Kiedy dojdziemy do końca tej długiej, konserwatorskiej drogi, można będzie wejść do wnętrza kościoła i zobaczyć to, co widzieli ówcześni mieszkańcy.

Pomimo, że wiele jeszcze zostało do zrobienia, już dziś cudowny kościół w Krzywym Kole może być dostępny dla zwiedzających, jednak w tej sprawie, należy wcześniej skontaktować się z parafią.

POSŁUCHAJ: Carillon z wieży Kościoła św. Katarzyny poświęcony pamięci zamordowanego prezydenta Gdańska

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie