Modne rośliny doniczkowe! Monstera, paprotka, palmy, aloes, dracena, fiołek, fikus, geranium. Te "kwiatki" są zawsze popularne 19.02.2021

Andrzej Gębarowski
Andrzej Gębarowski
Aloes wymaga dużo światło, dlatego dobrze czuje się na parapecie okiennym. Latem możemy podziwiać jego żółte i dzwonkowate kwiaty, ale niewiele osób wie, że roślinę można też zmusić do kwitnienia zimą. Aby tego dokonać, powinniśmy na 4 do 5 tygodni przetrzymać ją w temperaturze około 10 ºC. Aloes jest sukulentem, więc potrafi gromadzić wodę i nie trzeba go często podlewać. Od dawna wykorzystywany jest w dermatologii i kosmetyce, zawiera około 200 czynnych biologicznie, cennych dla zdrowia substancji.
Aloes wymaga dużo światło, dlatego dobrze czuje się na parapecie okiennym. Latem możemy podziwiać jego żółte i dzwonkowate kwiaty, ale niewiele osób wie, że roślinę można też zmusić do kwitnienia zimą. Aby tego dokonać, powinniśmy na 4 do 5 tygodni przetrzymać ją w temperaturze około 10 ºC. Aloes jest sukulentem, więc potrafi gromadzić wodę i nie trzeba go często podlewać. Od dawna wykorzystywany jest w dermatologii i kosmetyce, zawiera około 200 czynnych biologicznie, cennych dla zdrowia substancji. fot. 123rf
Każdy człowiek w słusznym wieku (szczególnie ten uprawniony do szczepień w pierwszej kolejności) dobrze pamięta czasy, gdy w naszych blokowych i kamienicznych salonach, w kwietnikach oraz na parapetach królowały palmy i paprotki, difenbachie, monstery i draceny, a jeszcze wcześniej (przed wojną) asparagusy, czyli po dawnemu szparagi. A zatem, jakie rośliny są modne od lat 30, 60, 80 laty?

Jakie rośliny doniczkowe były kiedyś modne? Przypomnijmy sobie o nich, bo może są już niemodne albo mniej modne niż kiedyś, ale ich urok jest nieprzemijający. A jeśli ktoś zapragnie mieszkać w klimacie retro, będą doskonałym uzupełnieniem starych mebli.

MODNE ROŚLINY DONICZKOWE

ALOES

Aloes wymaga dużo światło, dlatego dobrze czuje się na parapecie okiennym. Latem możemy podziwiać jego żółte i dzwonkowate kwiaty, ale niewiele osób
Aloes wymaga dużo światło, dlatego dobrze czuje się na parapecie okiennym. Latem możemy podziwiać jego żółte i dzwonkowate kwiaty, ale niewiele osób wie, że roślinę można też zmusić do kwitnienia zimą. Aby tego dokonać, powinniśmy na 4 do 5 tygodni przetrzymać ją w temperaturze około 10 ºC. Aloes jest sukulentem, więc potrafi gromadzić wodę i nie trzeba go często podlewać. Od dawna wykorzystywany jest w dermatologii i kosmetyce, zawiera około 200 czynnych biologicznie, cennych dla zdrowia substancji. fot. 123rf

Aloes wymaga dużo światło, dlatego dobrze czuje się na parapecie okiennym. Latem możemy podziwiać jego żółte i dzwonkowate kwiaty, ale niewiele osób wie, że roślinę można też zmusić do kwitnienia zimą. Aby tego dokonać, powinniśmy na 4 do 5 tygodni przetrzymać ją w temperaturze około 10 ºC. Aloes jest sukulentem, więc potrafi gromadzić wodę i nie trzeba go często podlewać. Od dawna wykorzystywany jest w dermatologii i kosmetyce, zawiera około 200 czynnych biologicznie, cennych dla zdrowia substancji.

ASPARAGUS

Asparagus, podobnie jak paprotka, lubi miejsce jasne, ale bez bezpośredniego nasłonecznienia. Podlewanie asparagusa powinno być częste i obfite, szczególnie
Asparagus, podobnie jak paprotka, lubi miejsce jasne, ale bez bezpośredniego nasłonecznienia. Podlewanie asparagusa powinno być częste i obfite, szczególnie w okresie letnim, kiedy roślina intensywnie wzrasta. Kilkadziesiąt lat temu, gdy lista roślin uprawianych w domu była o wiele krótsza niż obecnie, dużą popularnością cieszył się zwłaszcza asparagus pierzasty. Dzięki długim pędom pokrytym gęsto igiełkowatymi „listkami” tworzył w mieszkaniu masę bujnej zieleni. Zdobił salony, gdzie szeroko się rozrastał i można było podziwiać ażurowość jego budowy. fot. 123rf

Asparagus, podobnie jak paprotka, lubi miejsce jasne, ale bez bezpośredniego nasłonecznienia. Podlewanie asparagusa powinno być częste i obfite, szczególnie w okresie letnim, kiedy roślina intensywnie wzrasta. Kilkadziesiąt lat temu, gdy lista roślin uprawianych w domu była o wiele krótsza niż obecnie, dużą popularnością cieszył się zwłaszcza asparagus pierzasty. Dzięki długim pędom pokrytym gęsto igiełkowatymi „listkami” tworzył w mieszkaniu masę bujnej zieleni. Zdobił salony, gdzie szeroko się rozrastał i można było podziwiać ażurowość jego budowy.

DIFENBACHIA

Difenbachia pochodzi z Ameryki Południowej. Wyróżniają ją duże, szerokie, sercowate lub lancetowate liście z wzorami, które różnią się w zależności od
Difenbachia pochodzi z Ameryki Południowej. Wyróżniają ją duże, szerokie, sercowate lub lancetowate liście z wzorami, które różnią się w zależności od odmiany. Latem trzeba pamiętać o zapewnieniu difenbachii wysokiej wilgotności powietrza - najlepiej ustawić doniczkę na kamykach w podstawce z wodą, ale w ten sposób, by dno doniczki nie stało w wodzie. Wiosną i latem roślinę należy podlewać obficie, nawet dwa razy w tygodniu, natomiast zimą wystarczy podlewanie raz w tygodniu. Woda powinna być miękka, odstała. fot. 123rf

Difenbachia pochodzi z Ameryki Południowej. Wyróżniają ją duże, szerokie, sercowate lub lancetowate liście z wzorami, które różnią się w zależności od odmiany. Latem trzeba pamiętać o zapewnieniu difenbachii wysokiej wilgotności powietrza - najlepiej ustawić doniczkę na kamykach w podstawce z wodą, ale w ten sposób, by dno doniczki nie stało w wodzie. Wiosną i latem roślinę należy podlewać obficie, nawet dwa razy w tygodniu, natomiast zimą wystarczy podlewanie raz w tygodniu. Woda powinna być miękka, odstała.

DRACENA

Dracena (smokowiec) pochodzi z Madagaskaru, gdzie rośnie jako kilkumetrowe drzewo. W uprawie doniczkowej zwykle nie przekracza 2,5 m wysokości. Wypuszcza
Dracena (smokowiec) pochodzi z Madagaskaru, gdzie rośnie jako kilkumetrowe drzewo. W uprawie doniczkowej zwykle nie przekracza 2,5 m wysokości. Wypuszcza atrakcyjne, lancetowate liście. Lubi miejsca jasne, o dużej ilości światła rozproszonego. W cieniu rośnie wolniej, zaś w pełnym słońcu często gubi liście. Latem dracena wymaga obfitego podlewania, ale woda nie może zalegać w podstawce. Zimą wystarczy podlewanie raz w tygodniu.
Sok difenbachii uważany jest za silnie trujący, dlatego po zabiegach dokonywanych na roślinie (np. odkurzaniu liści) należy dokładnie umyć ręce.
fot. 123rf

Dracena (smokowiec) pochodzi z Madagaskaru, gdzie rośnie jako kilkumetrowe drzewo. W uprawie doniczkowej zwykle nie przekracza 2,5 m wysokości. Wypuszcza atrakcyjne, lancetowate liście. Lubi miejsca jasne, o dużej ilości światła rozproszonego. W cieniu rośnie wolniej, zaś w pełnym słońcu często gubi liście. Latem dracena wymaga obfitego podlewania, ale woda nie może zalegać w podstawce. Zimą wystarczy podlewanie raz w tygodniu.
Sok difenbachii uważany jest za silnie trujący, dlatego po zabiegach dokonywanych na roślinie (np. odkurzaniu liści) należy dokładnie umyć ręce.

FIKUSY

Fikusy benjamina to były w minionych dekadach najpopularniejsze rośliny doniczkowe w Polsce. Nawet obecnie można je spotkać w mieszkaniach i biurach.
Fikusy benjamina to były w minionych dekadach najpopularniejsze rośliny doniczkowe w Polsce. Nawet obecnie można je spotkać w mieszkaniach i biurach. Ten gatunek fikusa ma dość sztywne, wzniesione gałązki obsypane drobnymi listkami, które jednak u starszych roślin mogą zwisać. Zdarzają się odmiany o jaśniejszych brzegach liści. Młodym roślinom o kilku pniach zaplatano je często w warkocz. fot. Andrzej Gębarowski

Fikusy benjamina to były w minionych dekadach najpopularniejsze rośliny doniczkowe w Polsce. Nawet obecnie można je spotkać w mieszkaniach i biurach. Ten gatunek fikusa ma dość sztywne, wzniesione gałązki obsypane drobnymi listkami, które jednak u starszych roślin mogą zwisać. Zdarzają się odmiany o jaśniejszych brzegach liści. Młodym roślinom o kilku pniach zaplatano je często w warkocz.

FIKUS SPRĘŻYSTY

Inny gatunek figowca, który często pojawia się w domowej uprawie to fikus sprężysty. W przeciwieństwie do benjamina ma duże liście - są one gładkie,
Inny gatunek figowca, który często pojawia się w domowej uprawie to fikus sprężysty. W przeciwieństwie do benjamina ma duże liście - są one gładkie, skórzaste, o wydłużonym, łezkowatym kształcie.. Ich kolor jest zależny od odmiany, jednak młode najczęściej mają bordowy kolor, a starsze stają się ciemnozielone. Są też odmiany biało obrzeżone.
Fikusy nie lubią nadmiaru wody, warto podlewać je mniej, ale częściej – latem dwa razy w tygodniu, zimą wystarczy raz. Liście fikusa sprężystego co jakiś czas powinno się przecierać z kurzu, gdyż osiadający na nich kurz może spowolnić fotosyntezę i wzrost rośliny.
fot. 123rf

Inny gatunek figowca, który często pojawia się w domowej uprawie to fikus sprężysty. W przeciwieństwie do benjamina ma duże liście - są one gładkie, skórzaste, o wydłużonym, łezkowatym kształcie.. Ich kolor jest zależny od odmiany, jednak młode najczęściej mają bordowy kolor, a starsze stają się ciemnozielone. Są też odmiany biało obrzeżone.
Fikusy nie lubią nadmiaru wody, warto podlewać je mniej, ale częściej – latem dwa razy w tygodniu, zimą wystarczy raz. Liście fikusa sprężystego co jakiś czas powinno się przecierać z kurzu, gdyż osiadający na nich kurz może spowolnić fotosyntezę i wzrost rośliny.

FIOŁEK

Fiołek afrykański, inaczej zwany sępolią (od saintpaulia), to również roślina doniczkowa o bardzo długim stażu. Ma kwiaty w przeróżnych kolorach, a także
Fiołek afrykański, inaczej zwany sępolią (od saintpaulia), to również roślina doniczkowa o bardzo długim stażu. Ma kwiaty w przeróżnych kolorach, a także owłosione, jajowate listki. Lubi ciepłe, dobrze oświetlone stanowisko, choć kwitnie też w półcieniu. Trzeba mu zapewnić wysoką wilgotność powietrza oraz regularne podlewanie miękką wodą o temperaturze pokojowej. Podłoże powinno lekko przeschnąć pomiędzy podlewaniami. Fiołek nie może stać w wodzie, bo szybko gnije. Podczas podlewania nie można polewać liści, ani ich zraszać, gdyż szybko pokrywają się pleśnią.
fot. 123rf

Fiołek afrykański, inaczej zwany sępolią (od saintpaulia), to również roślina doniczkowa o bardzo długim stażu. Ma kwiaty w przeróżnych kolorach, a także owłosione, jajowate listki. Lubi ciepłe, dobrze oświetlone stanowisko, choć kwitnie też w półcieniu. Trzeba mu zapewnić wysoką wilgotność powietrza oraz regularne podlewanie miękką wodą o temperaturze pokojowej. Podłoże powinno lekko przeschnąć pomiędzy podlewaniami. Fiołek nie może stać w wodzie, bo szybko gnije. Podczas podlewania nie można polewać liści, ani ich zraszać, gdyż szybko pokrywają się pleśnią.

GERANIUM

Geranium, czyli inaczej pelargonia o pachnących liściach, ma silny, aromatyczny i orzeźwiający zapach cytryny, wydzielający się przy potarciu liści.
Geranium, czyli inaczej pelargonia o pachnących liściach, ma silny, aromatyczny i orzeźwiający zapach cytryny, wydzielający się przy potarciu liści. Jest to roślina mało wymagająca, długowieczna, o szybkim wzroście. Geranium przez wieki cenione było za swoje właściwości lecznicze, z powodu których zyskało zresztą jeszcze inną nazwę – anginka lub anginowiec. Babcie naszych babci chętnie wykorzystywały liście geranium do naparu pomagającego w infekcjach dróg oddechowych. fot. 123rf

Geranium, czyli inaczej pelargonia o pachnących liściach, ma silny, aromatyczny i orzeźwiający zapach cytryny, wydzielający się przy potarciu liści. Jest to roślina mało wymagająca, długowieczna, o szybkim wzroście. Geranium przez wieki cenione było za swoje właściwości lecznicze, z powodu których zyskało zresztą jeszcze inną nazwę – anginka lub anginowiec. Babcie naszych babci chętnie wykorzystywały liście geranium do naparu pomagającego w infekcjach dróg oddechowych.

GRUBOSZ

Grubosz, czyli drzewko szczęścia, to łatwy w uprawie sukulent (roślina gromadząca w liściach wodę). Lubi dobre nasłonecznienie, nie znosi zalania. Toleruje
Grubosz, czyli drzewko szczęścia, to łatwy w uprawie sukulent (roślina gromadząca w liściach wodę). Lubi dobre nasłonecznienie, nie znosi zalania. Toleruje suche powietrze, najlepiej rośnie w temperaturze 20 – 22 stopni C. Latem można wynieść go na balkon lub taras. Poprzez odpowiednie cięcie łatwo uzyskać z niego pięknie ukształtowaną roślinę zwaną bonsai. fot. 123rf

Grubosz, czyli drzewko szczęścia, to łatwy w uprawie sukulent (roślina gromadząca w liściach wodę). Lubi dobre nasłonecznienie, nie znosi zalania. Toleruje suche powietrze, najlepiej rośnie w temperaturze 20 – 22 stopni C. Latem można wynieść go na balkon lub taras. Poprzez odpowiednie cięcie łatwo uzyskać z niego pięknie ukształtowaną roślinę zwaną bonsai.

MONSTERA

Monstera pochodzi z Meksyku i jest pnączem. Wytwarza olbrzymią masę grubych korzeni powietrznych, które sięgają aż do podłoża i często się w nim zagłębiają.
Monstera pochodzi z Meksyku i jest pnączem. Wytwarza olbrzymią masę grubych korzeni powietrznych, które sięgają aż do podłoża i często się w nim zagłębiają. Najbardziej popularna jest monstera dziurawa o majestatycznej posturze i dużych zielonych liściach z otworami. Optymalna temperatura do uprawy monstery to 20 stopni C, ale roślina jest w stanie przystosować się do zakresu od 15 do 30 stopni. Wykazuje dużą tolerancję względem światła, znosi suche powietrze a nawet kurz. Z tego powodu uważana jest za roślinę wyjątkowo wytrzymałą.
fot. 123rf

Monstera pochodzi z Meksyku i jest pnączem. Wytwarza olbrzymią masę grubych korzeni powietrznych, które sięgają aż do podłoża i często się w nim zagłębiają. Najbardziej popularna jest monstera dziurawa o majestatycznej posturze i dużych zielonych liściach z otworami. Optymalna temperatura do uprawy monstery to 20 stopni C, ale roślina jest w stanie przystosować się do zakresu od 15 do 30 stopni. Wykazuje dużą tolerancję względem światła, znosi suche powietrze a nawet kurz. Z tego powodu uważana jest za roślinę wyjątkowo wytrzymałą.

KENCJA

Spośród wielu gatunków palm uprawianych w mieszkaniach największą popularność zdobyła kencja. Pochodzi z wyspy u wybrzeży Australii. Ta  elegancka palma,
Spośród wielu gatunków palm uprawianych w mieszkaniach największą popularność zdobyła kencja. Pochodzi z wyspy u wybrzeży Australii. Ta elegancka palma, znosząca też nieco ciemniejsze pomieszczenia, potrzebuje niewiele wody, ale nie lubi wody stojącej w korzeniach. Najlepiej czuje się w stałej temperaturze 20 stopni. Jeśli zapewni się jej takie warunki, może przeżyć nawet kilkadziesiąt lat. fot. 123rf

Spośród wielu gatunków palm uprawianych w mieszkaniach największą popularność zdobyła kencja. Pochodzi z wyspy u wybrzeży Australii. Ta elegancka palma, znosząca też nieco ciemniejsze pomieszczenia, potrzebuje niewiele wody, ale nie lubi wody stojącej w korzeniach. Najlepiej czuje się w stałej temperaturze 20 stopni. Jeśli zapewni się jej takie warunki, może przeżyć nawet kilkadziesiąt lat.

PAPROTKA

Klasyka klasyki, czyli paprotka z gatunku Nephrolepis jest najpopularniejszą domową paprotką, znaną od XIX wieku. Podobno była ulubioną rośliną angielskiej
Klasyka klasyki, czyli paprotka z gatunku Nephrolepis jest najpopularniejszą domową paprotką, znaną od XIX wieku. Podobno była ulubioną rośliną angielskiej królowej Wiktorii. Paprocie z tego gatunku potrzebują wilgoci, zarówno w powietrzu, jak i w podłożu. To nie oznacza, że lubią bezpośrednie zraszanie liści, chodzi raczej o wilgotność podłoża. Ziemia w doniczce powinna być stale wilgotna, nigdy jednak zbyt mokra. Nefrolepisy oczekują nieco więcej światła niż inne paprocie, ale zdecydowanie nie tolerują bezpośredniego nasłonecznienia. Paprotka – bo tak zwykle się o niej mówi w naszych domach - ma niezwykłą umiejętność pochłaniania szkodliwego formaldehydu z powietrza, produkuje dużo tlenu, podnosi wilgotność, poprawia mikroklimat i ujemnie jonizuje powietrze, neutralizując promieniowanie emitowane przez komputer i telewizor. fot. 123rf

Klasyka klasyki, czyli paprotka z gatunku Nephrolepis jest najpopularniejszą domową paprotką, znaną od XIX wieku. Podobno była ulubioną rośliną angielskiej królowej Wiktorii. Paprocie z tego gatunku potrzebują wilgoci, zarówno w powietrzu, jak i w podłożu. To nie oznacza, że lubią bezpośrednie zraszanie liści, chodzi raczej o wilgotność podłoża. Ziemia w doniczce powinna być stale wilgotna, nigdy jednak zbyt mokra. Nefrolepisy oczekują nieco więcej światła niż inne paprocie, ale zdecydowanie nie tolerują bezpośredniego nasłonecznienia. Paprotka – bo tak zwykle się o niej mówi w naszych domach - ma niezwykłą umiejętność pochłaniania szkodliwego formaldehydu z powietrza, produkuje dużo tlenu, podnosi wilgotność, poprawia mikroklimat i ujemnie jonizuje powietrze, neutralizując promieniowanie emitowane przez komputer i telewizor.

PIERWIOSNEK

Wesoły jak promyk słońca pierwiosnek (prymulka) nadal jest lubiany, szczególnie jako zwiastun wiosny. Często wyrzucamy go po zakończeniu kwitnienia,
Wesoły jak promyk słońca pierwiosnek (prymulka) nadal jest lubiany, szczególnie jako zwiastun wiosny. Często wyrzucamy go po zakończeniu kwitnienia, co jest błędem, gdyż ta prymulka potrafi kwitnąć wiele razy, jeśli jest odpowiednio pielęgnowana. A jak? Prymulki będą dłużej kwitły w niższej temperaturze. Im w mieszkaniu cieplej, tym prymulki będą kwitły krócej. Najbardziej lubią miejsca chłodne i półcieniste. Nie lubią, gdy się je przesuszy, ale nie lubią także nadmiaru wody. Rośliny należy podlewać tak, aby podłoże było stale wilgotne (ale nie mokre), zazwyczaj dwa razy w tygodniu, nalewając wodę na podstawkę. Przekwitnięte kwiaty trzeba usuwać, ponieważ szybko na nich rozwijają się choroby grzybowe. fot. 123rf

Wesoły jak promyk słońca pierwiosnek (prymulka) nadal jest lubiany, szczególnie jako zwiastun wiosny. Często wyrzucamy go po zakończeniu kwitnienia, co jest błędem, gdyż ta prymulka potrafi kwitnąć wiele razy, jeśli jest odpowiednio pielęgnowana. A jak? Prymulki będą dłużej kwitły w niższej temperaturze. Im w mieszkaniu cieplej, tym prymulki będą kwitły krócej. Najbardziej lubią miejsca chłodne i półcieniste. Nie lubią, gdy się je przesuszy, ale nie lubią także nadmiaru wody. Rośliny należy podlewać tak, aby podłoże było stale wilgotne (ale nie mokre), zazwyczaj dwa razy w tygodniu, nalewając wodę na podstawkę. Przekwitnięte kwiaty trzeba usuwać, ponieważ szybko na nich rozwijają się choroby grzybowe.

ZIELISTKA

Na koniec znowu klasyka klasyki, czyli zielistka Sternberga z Ameryki Południowej. Dekady temu znał ją chyba każdy. To mało wymagająca roślina o długich
Na koniec znowu klasyka klasyki, czyli zielistka Sternberga z Ameryki Południowej. Dekady temu znał ją chyba każdy. To mało wymagająca roślina o długich zielonych liściach, luźno zwisających ku dołowi. Pośrodku liścia znajduje się biało-kremowy pasek. Charakterystyczną cechą tej rośliny są także zwisające małe zielistki na pędach (tzw. odnóżki), dzięki którym mamy możliwość je odmłodzenia. Nie można stawiać zielistki bezpośrednio w pełnym słońcu, gdyż liście zaczną opadać. Najlepsze będzie dla niej miejsce lekko ocienione. Podlewamy ją dopiero w momencie, gdy wierzchnia warstwa ziemi będzie już mocno przesuszona.
Zielistka najlepiej czuje się w temperaturze pokojowej, zatem jest idealna dla naszych pomieszczeń, byle nie za blisko od kaloryfera. fot. 123rf

Na koniec znowu klasyka klasyki, czyli zielistka Sternberga z Ameryki Południowej. Dekady temu znał ją chyba każdy. To mało wymagająca roślina o długich zielonych liściach, luźno zwisających ku dołowi. Pośrodku liścia znajduje się biało-kremowy pasek. Charakterystyczną cechą tej rośliny są także zwisające małe zielistki na pędach (tzw. odnóżki), dzięki którym mamy możliwość je odmłodzenia. Nie można stawiać zielistki bezpośrednio w pełnym słońcu, gdyż liście zaczną opadać. Najlepsze będzie dla niej miejsce lekko ocienione. Podlewamy ją dopiero w momencie, gdy wierzchnia warstwa ziemi będzie już mocno przesuszona.
Zielistka najlepiej czuje się w temperaturze pokojowej, zatem jest idealna dla naszych pomieszczeń, byle nie za blisko od kaloryfera.

Kredyt hipoteczny, to coraz większe ryzyko. UOKiK ostrzega.

Wideo

Materiał oryginalny: Modne rośliny doniczkowe! Monstera, paprotka, palmy, aloes, dracena, fiołek, fikus, geranium. Te "kwiatki" są zawsze popularne 19.02.2021 - Dziennik Łódzki

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie