Jak groźne dla dzieci może być kleszczowe zapalenie mózgu?

Materiał informacyjny kampanii „Nie igraj z kleszczem. Wygraj z kleszczowym zapaleniem mózgu”

Przed nami wakacje i czas gorączkowych do nich przygotowań. Dzieci, po miesiącach spędzonych w domach i przed komputerami, będą miały teraz szansę na aktywny czas na świeżym powietrzu, zabawy i niekończące się kąpiele. Przygotowując nasze pociechy do wakacji warto pomyśleć o ich bezpieczeństwie, w tym o tym jak je zabezpieczyć przed kleszczami i chorobami, które kleszcze przenoszą.

Niezależnie od tego czy wybieramy się na wypoczynek w Polsce, czy poza jego granicami o zabezpieczeniu przed kleszczami powinniśmy pamiętać. Pajęczaki nie uznają ograniczeń związanych z pandemią, a coraz wyższe temperatury związane z ocieplaniem się klimatu powodują, że znajdują nowe tereny bytowania. Sytuacja u naszych sąsiadów pokazuje, że kleszczowe zapalenie mózgu (KZM) jest wciąż rosnącym zagrożeniem. Liczba odnotowanych przypadków jest wyższa niż w ubiegłych latach, co widoczne jest w statystykach pochodzących z Niemiec, Czech i Słowacji czy Szwajcarii, gdzie w ubiegłym roku potwierdzono 73 procent więcej przypadków zakażeń KZM niż w 2019 roku. W Polsce sytuacja może wyglądać podobnie, jednak jak podkreślają eksperci cały czas liczba zachorowań na KZM jest w Polsce niedoszacowana. Mimo to, powinniśmy być czujni i nie zapominać o aktywności kleszczy i przenoszonych przez nie chorobach odkleszczowych, groźnych dla naszego zdrowia.

*

Jak zatem na kleszcze uważać, gdzie możemy je spotkać?

Wakacje to czas, w którym dzieci są bardzo aktywne na świeżym powietrzu – dużo czasu spędzają na terenach zielonych, w parkach, lasach i na placach zabaw. Niestety żadne z tych miejsc nie jest wolne od kleszczy. Dane zebrane w Warszawie pokazują, że w miastach żyje obecnie blisko czterokrotnie więcej kleszczy zainfekowanych bakteriami i wirusami niż poza terenami zabudowanymi. Co gorsza, pajęczaki te są częściej nosicielami więcej niż tylko jednego patogenu.

Już jedno ukłucie się takiego pajęczaka może wywoływać kleszczowym zapaleniem mózgu. Nie poczujemy go, ponieważ kleszcz poza wirusem wpuszcza do rany swoją ślinę, która ma właściwości znieczulające. Dlatego też łatwo przeoczyć pajęczaka na naszej skórze, szczególnie kiedy jest niewielkich rozmiarów.

Co, jeśli zostaniemy zakażeni KZM? Jak przebiega ta choroba?

Kleszczowe zapalenie mózgu typowo przebiega w dwóch fazach. Pierwsza przypomina w swoich objawach grypę – może pojawić się gorączka, ból głowy i stawów. Druga faza, o ile organizm nie poradzi sobie w wirusem w pierwszej fazie, to faza neurologiczna, w której też pojawia się gorączka, a nawet drgawki i nudności, porażenia kończyn i mięśni oddechowych, co wymaga podłączenia pacjenta do respiratora. Mogą także występować zaburzenia świadomości, do śpiączki włącznie. Ta faza często związana jest już z leczeniem w warunkach szpitalnych. Eksperci apelują, na KZM nie ma leku, a leczenie polega wyłącznie na łagodzeniu objawów choroby.

Czy przebyte KZM może wiązać się z występowaniem powikłań?

Większość pacjentów i tych małych i dużych, którzy przeszli KZM pod postacią zapalenia opon mózgowych, choroba kończy się wyleczeniem. Po chorobie mogą pozostać jednak powikłania, które utrudniają powrót do pełnej sprawności sprzed choroby. Do najczęstszych zaliczamy wszelkiego rodzaju niedowłady i porażenia, a także zaburzenia snu, koncentracji, nastroju i pamięci. U dzieci wprawdzie rzadziej występują powikłania neurologiczne, natomiast badania wskazują, że przebycie kleszczowego zapalenia mózgu wpływa długofalowo i negatywnie na sferę poznawczą. Dodatkowo dzieci mogą osiągać wyniki poniżej średniej w testach oceniających ich zdolności intelektualne i nie ma niestety znaczenia czy ciężko, czy łagodnie przechodziły kleszczowe zapalenie mózgu.

Jak zatem chronić się przed kleszczami oraz KZM?

Żeby dobrze zabezpieczyć się przed kleszczami trzeba po prostu na nie uważać. Oglądać swoje ciało po powrocie z lasu lub terenu zielonego, wytrzepywać ubranie, warto także wziąć szybki prysznic, żeby kleszcze zmyć z ciała, zanim będą miały szansę się w nie wkłuć. Najskuteczniejszym zabezpieczeniem przed kleszczowym zapaleniem mózgu jest szczepienie, które jest zalecane w polskim kalendarzu szczepień. Schemat szczepienia zakłada trzykrotne podanie szczepionki. Dwie pierwsze dawki podawane są w odstępie kilku miesięcy i zapewniają spodziewany poziom ochrony w sezonie aktywności kleszczy. Ostatnia, trzecia dawka, podawana jest po kilku miesiącach (do ok. 12 miesięcy po drugiej dawce), aby „utrwalić” odporność. Jeżeli jednak chcemy, aby nasze dziecko było zabezpieczone przez KZM jeszcze przed zbliżającymi się wakacjami możemy zapytać lekarza o przyśpieszony schemat sczepienia, który zakłada, że dwie pierwsze dawki przyjmuje się w odstępnie 14 dni.

*

Dodaj ogłoszenie