Festiwal All About Freedom: Obrazy świata z 12 kamer

Henryk Tronowicz, Jarosław Zalesiński
"Krew w komórce" to wstrząsający dokument o kopalniach w Kongu, dostarczających minerały do produkcji telefonów
"Krew w komórce" to wstrząsający dokument o kopalniach w Kongu, dostarczających minerały do produkcji telefonów Materiały promocyjne
Skromnie, ale godnie - tak można by spuentować zakończony w niedzielę Festiwal All About Freedom.

Choć edycja była jubileuszowa, bo piąta, program nie został tak rozbudowany, jak w przeszłości bywało. Żadnych prezentacji plastycznych, znów, jak rok temu, jedna teatralna (oryginalny spektakl "Różne wizje kobiecości") i jeden koncert (Jenny Wilson i Fat Burning Step na wspólnym wieczorze). Mniej było także projekcji filmowych, ale to właśnie ich tegoroczny zestaw pokazał, że nie liczba, tylko jakość się liczy.

Program filmowy obejmował 9 filmów fabularnych i 3 pełnometrażowe dokumenty. Po kilku projekcjach odbyły się dyskusje z udziałem zaproszonych gości, artystów i publicystów. Wśród wyświetlonych filmów dominowała twórczość niemiecka.

Oprócz portretu przedstawiającego Michaiła Chodorkowskiego, więźnia Kremla, i oprócz najnowszej fabuły znanego reżysera Toma Tykwera pt. "Trzy", niemieccy producenci uczestniczyli w powstaniu kilku innych filmów, m.in. najnowszego dzieła Agnieszki Holland "W ciemności".

Właśnie to niezwykłe, choć przygnębiające dzieło Holland, która przyjechała na pokaz do Gdańska i spotkała się z publicznością, wyraźnie zdominowało program festiwalu. Stało się tak mimo że to jedyny obraz, którego akcja nie dzieje się współcześnie, lecz w czasie drugiej wojny światowej.

Gdańsk: Agnieszka Holland gościem All About Freedom Festival 2011

Wstrząsająca, mroczna, ale prawdziwa historia grupy uciekinierów z lwowskiego getta, którzy przez rok ukrywali się we lwowskich kanałach. Parający się kradzieżami przedwojenny lwowski gagatek Polak Leopold Socha (postać autentyczna) pomaga w tym piekle przetrwać grupie Żydów. Niczego nie czyni bezinteresownie. Chroni bezbronnych ludzi, brutalnie wymuszając na nich ciężki haracz. Nieoczekiwanie między Sochą a zdanymi na jego łaskę ofiarami zawiązuje się głęboka więź emocjonalna.

Inspirację do napisania scenariusza "W ciemności" autorka filmu znalazła w książce Roberta Marshalla "W kanałach Lwowa" oraz w osobistych wspomnieniach jednej z ocalonych lwowskich ofiar, Krystyny Chiger, która swoje doświadczenia opisała w książce "Dziewczyna w zielonym sweterku". Film ma szansę uzyskania nominacji do Oscara w kategorii dzieł nieanglojęzycznych. Na polskie ekrany wejdzie w styczniu.

Nie zabrakło na festiwalu zapisów niebywale niepokojących współczesnych ludzkich doświadczeń, w filmach z Iranu, Turcji, Czadu czy Konga. Wizerunki krwawego terroru w czasie sfałszowanych wyborów prezydenckich w Iranie przed trzema laty zrekonstruowali w "Zielonej rewolucji" Aleg S. Ahdi i Jan Krueger. Twórcy sięgnęli po dokumenty rejestrowane z ukrytych kamer, przesyłanych Twitterem i lokowanych na Facebooku, wzbogacając narrację ciekawą animacją.

Mocnym akcentem na gdańskim festiwalu był dramat psychologiczno-obyczajowy "Obca", reżyserski debiut austriackiej aktorki Feo Aladag, która odsłania wprost niewiarygodne formy archaicznego zniewolenia swojej tureckiej bohaterki, usiłującej żyć własnym życiem, na przekór okrutnej muzułmańskiej tradycji.

Za to dyskusyjne efekty osiągnęła znana polska dokumentalistka Agnieszka Łukasiak w reżyserskim debiucie fabularnym "Dwa ognie". Film opowiada o losach Białorusinki, która w obawie przed zakapiorami handlującymi dziećmi ucieka ze swego kraju do Szwecji. Trafia jednak jak z deszczu pod rynnę. Sytuacja bez wyjścia? Autorka postanowiła nadać filmowi formę opowieści sensacyjnej, zyskując co prawda przychylność niektórych widzów, ale też uciekając od jakiejś diagnozy, którą chciałoby się znaleźć na ekranie.
Wszelako filmem, który powinien stać się - i to niezwłocznie - przyczynkiem do wiążącej debaty na najwyższych światowych szczeblach władzy, jest "Krew w komórce". Wywołująca na seansie ciarki widza relacja ze żmudnego śledztwa, przeprowadzonego przez duńskiego reportera Franka Piaseckiego Poulsena, który z narażeniem życia przedarł się z kamerą do silnie strzeżonej jednej z kopalń w Kongu, gdzie nielegalnie, w trybie nieludzkiego wyzysku, wydobywane są minerały służące do produkcji telefonów komórkowych Nokia.

Powiązania przemysłu telefonii komórkowej z nielegalnymi źródłami wydobywania surowców są skrzętnie ukrywane przed opinią publiczną. Podjęta w fińskiej siedzibie korporacji próba uzyskania wyjaśnień okazała się absolutnie beznadziejna.

Co na tym tle jest jednak dopiero niezwykłe! W dyskusji po projekcji filmu Edwin Bendyk, wykładowca kierujący Ośrodkiem Badań nad Przyszłością w Collegium Civitas, zauważył że - w porównaniu - jeśli chodzi o stopień wykorzystania elektroniki w rozliczeniach finansowych, niektóre kraje Czarnego Lądu prześcigają już Polskę...

All About Freedom Festival 2011: Kino niepowtarzalnych okazji

Ojcowie filmowego programu festiwalu, Michał Chaciński i Artur Liebhart, zapowiadali przed imprezą, że filmy opowiadać będą o wolności w wielu wymiarach, nie tylko w politycznym. Najlepszym bodaj potwierdzeniem tej obietnicy był zestaw norweski dwóch paradokumentów - "Oslo, 31 sierpnia" Joachima Triera oraz "Gunnar szuka Boga" Gunnara Jensena.

Co pozostaje do zrobienia, gdy pełna wolność została osiągnięta? Właśnie nic nie ma wtedy do roboty, poza grillowaniem lub używkami. Oba filmy, w różnych co prawda tonacjach, tragicznej i autoironicznej, pokazywały pustkę "wolności od", której nie zapełni ani nowa kosiarka, ani heroina, ani wolna miłość. Na razie właśnie taka wolność wielu się w Polsce marzy...

Codziennie rano najważniejsze informacje z "Dziennika Bałtyckiego" prosto na Twoją skrzynkę e-mail. Zapisz się do newslettera!

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie