Na temat opłacalności produkcji ziemniaka i czynników, które wpływają na plony, z Aleksandrem Machem, dyrektorem Pomorskiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego, rozmawia Edyta Okoniewska.

Jak zapowiadają się tegoroczne wykopki?
Warunki pogodowe, jakie obecnie pa-nują w województwie pomorskim, nie będą sprzyjały rolnikom podczas przeprowadzania zbioru ziemniaków. Niewielka ilość opadów i przesuszona ziemia powodują, że ziemniaki podczas kopania będą nadmiernie obijane, ponieważ ziemia na kombajnie czy kopaczce spada bezpośrednio po przejściu lemiesza. Taka sytuacja sprawia, że ziemniaki gorzej się przechowują i plon jest gorszej jakości. Obecnie sytuacja uległa poprawie - 2 września zanotowaliśmy opad wielkości 20 mm.

Czy ten rok będzie udany dla producentów rolnych zajmujących się uprawą ziemniaków?
Producenci ziemniaka  prowadzący uprawę  odmian średniowczesnych i późnych bez nawodnień w województwie pomorskim nie mogą zaliczyć obecnego sezonu do udanych. Susza, jaka panuje na polach, około 15 sierpnia spowodowała zaschnięcie wszystkich łętów. To odbiło się na plonach. Szacuje się, że ziemniaki wczesne wydadzą o 10 proc. niższy plon niż w roku ubiegłym. Odmiany późne mogą plonować o 40 proc. niżej niż rok wcześniej. Na plantacjach nawadnianych plony powinny utrzymać się na poziomie roku ubiegłego, a cena uzyskana za produkt powinna zadowolić rolników.

Z jakimi problemami najczęściej się borykają?
Głównym problemem, z jakim borykają się producenci ziemniaka, którzy prowadzą produkcję na plantacjach o powierzchni około 1 ha, jest zbyt wytworzonego produktu i uzyskanie zadowalającej ceny. Jest to główna przyczyna spadku areału uprawy ziemniaka w Polsce. Rolnicy prowadzący produkcję na dużych areałach swój produkt sprzedają do przetwórni na podstawie wcześniej podpisanych umów.

Jakie odmiany są obecnie najbardziej wydajne?
Producenci ziemniaka prowadzący produkcję na rynek lokalny dobierają odmianę do produkcji we własnym gospodarstwie nie na zasadzie wydajności, lecz kierują się walorami smakowymi danej odmiany. Odmiana najlepiej plonująca może nie zostać zaakceptowana przez odbiorców z kilku przyczyn, a mianowicie: barwa miąższu może nie być odpowiednia lub ziemniak jest zbyt mokry po ugotowaniu. Pomocna dla rolnika przy wyborze odmiany jest także Lista Odmian Zalecanych do uprawy w województwie, tworzona corocznie na podstawie prowadzonych Porejestrowych Doświadczeń Odmianowych. W sezonie 2014 najwyższe plony w doświadczeniach uzyskały odmiany Satina, Tetyda, Mondeo.

Jakie zabiegi zwiększają wydajność upraw?
Istnieją konkretne elementy agrotechniki, które wpływają  na tworzenie plonu ziemniaków. To zmianowanie (5 -10 proc), uprawa roli  (5 - 10  proc.), nawożenie (30 - 35 proc.), sadzeniaki i sadzenie (40 - 45 proc.), pielęgnacja, ochrona (10 - 15 proc.) oraz zbiór (10 - 15 proc.). Przyjęte podziały są umowne. Nie należy ich traktować jako sztywnych ram. Granica jest płynna.

Czy uprawa ziemniaków jest opłacalna?
Produkcja ziemniaków w polskim rolnictwie jest opłacalna, lecz ta uprawa musi być prowadzona na dużym areale, a plantacja musi być nawadniana w celu uniezależnienia się od warunków atmosferycznych. Ważne jest także zawarcie umów na odbiór ziemniaków, a używane sadzeniaki powinny być kwalifikowane, co przyczyni się do zwyżki plonowania.

Czy Polska ma szansę wrócić do czołówki pod względem uprawy ziemniaków?
Obecnie ziemniak w Polsce stał się rośliną marginalną. Pogoń za pieniędzmi i chroniczny brak czasu spowodowały, że w jadłospisie ziemniaki są zastępowane przez ryż i makarony.  Z tego też względu powrót Polski na  pozycję lidera w produkcji ziemniaków nie jest możliwy.