Bazylika Katedralna w Pelplinie - zabytkowe okna witrażowe w trakcie renowacji

Materiał informacyjny
W ramach realizowanego w Pelplinie projektu pn. „Bazylika Katedralna w Pelplinie – renowacja i udostępnienie nowej powierzchni wystawienniczej” współfinansowanego z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego poddawane są renowacji zabytkowe okna witrażowe.

Witraże, pochodzą z końca XIX w. i znajdują się w Bazylice Katedralnej pw. Wniebowzięcia NMP w Pelplinie przy Placu Mariackim 7. Wpisane zostały do rejestru zabytków województwa pomorskiego, ostatnio remontowane prawdopodobnie pod koniec lat. 40-tych XX wieku. Witraże w ilości 15 sztuk, umieszczone są pod sklepieniem, dzielone na trzy piony, z laskowaniem z wypalanej cegły, z poziomymi kształtkami dzielone czterema płaskownikami, z wiatrownicami montowanymi na wkręty. Kwatery w układzie rabowym, oszklone szkłem katedralnym, bezbarwne z kolorową brdiurą, prawdopodobnie wypalaną.

Powstały w ramach regotyzacji świątyni, kiedy to zdecydowano się przywrócić tak wnętrzu, jak i fasadzie wygląd bardziej zbliżony do pierwotnego, zgodny z surowym duchem cysterskiej architektury. Wykonane zostały w pracowni Fryderyka Stummla z Kevelaeru, który zaprojektował wówczas również nową polichromię do wnętrza Bazyliki, o stonowanej kolorystyce i w większości abstrakcyjnych formach, tworzonych przez skromne, uporządkowane ornamenty architektoniczne, geometryczne i roślinne. Witraże, podobnie jak polichromia, pozostają zgodne z uproszczonym stylem cysterskim, prezentując tradycyjny dla niego wzór dywanowy. Jedynie potężne okna w fasadach wschodniej i zachodniej przedstawiały sceny figuralne, niestety zostały one zniszczone w czasie działań wojennych w 1945 r. (obecne pochodzą z lat 60. i 90. XX w.).

Poza wspomnianymi witrażami renowacji poddane zostaną:

• Konfesjonały rokokowe z XVIII w. oraz neorokokowe z XIX w., polichromowane, bogato zdobione matywami muszlowymi, roślinnymi i anielskimi główkami;
• Barokowy prospekt organowy – obecnie już po renowacji;
• Barokowe ołtarze boczne stiukowe z elementami drewnianymi: pw. Świętych Biskupów Wojciecha, Stanisława, Tomasza Becketa z ok. 1740 r. oraz pw. Św. Jana Nepomucena z 1741 r.

Nadrzędnym celem realizowanego w Pelplinie projektu jest ochrona i rozwój dziedzictwa kulturowego w Bazylice Katedralnej. Działania skierowane są na poprawę dostępności infrastruktury kultury i dziedzictwa kulturowego oraz wzrost kompetencji kulturowych społeczeństwa jako ważnych elementów konkurencyjności gospodarki, w tym:

• udostępnieniu nowych elementów dziedzictwa kulturowego (zabytki techniki) na terenie Bazyliki Katedralnej;
• restauracji zabytków ruchomych wymagających interwencji;
• poprawie warunków eksponowania dziedzictwa kulturowego na terenie Bazyliki Katedralnej (instalacja nowego systemu oświetlenia);
• zabezpieczeniu Bazyliki poprzez zainstalowanie systemu ppoż i antywłamaniowego;
• stworzeniu programu kulturalnego zwiększającego atrakcyjność Bazyliki Katedralnej dla odwiedzających;
• wprowadzeniu oferty kulturalno-edukacyjnej dla nowej grupy odbiorców – dzieci;
• wprowadzeniu udogodnień dla osób niepełnosprawnych umożliwiających im odwiedzenie Bazyliki;
• lepszym niż dotychczas wykorzystaniu potencjału dziedzictwa kulturowego Bazyliki Katedralnej w osiąganiu korzyści społecznych i gospodarczych, zarówno w wymiarze krajowym, jak regionalnym i lokalnym.
• poprawy warunków eksponowania i propagowania kluczowych elementów dziedzictwa kulturowego,
• zwiększenia dostępności infrastruktury kultury i dziedzictwa kulturowego,
• wzrostu uczestnictwa społeczeństwa w kulturze.

Przypomnijmy:

Realizacja projektu przyczyni się do zwiększenia liczby zwiedzających muzea i oddziały muzealne oraz do zwiększenia odsetka osób uczestniczących w wybranych obszarach kultury. Wynikać to będzie m.in. ze wzrostu oczekiwanej liczby odwiedzin w objętych wsparciem miejscach należących do dziedzictwa kulturalnego i naturalnego oraz stanowiących atrakcje turystyczne. Można również oczekiwać pojawienia się zupełnie nowych grup odbiorców z całego kraju zainteresowanych unikalnymi zabytkami technik.

W Pelplinie dnia 9 września 2016 roku miało miejsce uroczyste podpisanie umowy o dofinasowanie projektu pomiędzy Ministrem Kultury i Dziedzictwa Narodowego reprezentowanym przez Pana Sekretarza Stanu w Ministerstwie Panem Jarosławem Sellinem a Diecezją Pelplińską reprezentowaną przez Biskupa Diecezjalnego Ryszarda Kasynę. Projekt jest współfinansowany z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego o nr POIS.08.01.00-00-0048/16-00 pod nazwą: „Bazylika Katedralna w Pelplinie – renowacja i udostępnienie nowej powierzchni wystawienniczej” w ramach działania 8.1 oś priorytetowa VIII Ochrona dziedzictwa kulturowego i rozwoju zasobów kultury Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko 2014 – 2020.

Wartość projektu: 21 000 689,82 PLN (kwota wydatków kwalifikowalnych: 20 986 589,82 PLN)
Dofinansowanie z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego: 17 838 601,34 PLN