Andrzej Wajda patronem tramwaju w Gdańsku! „Gdańskiej legendzie pomógł trwać wiecznie”. Imię reżysera otrzymał pojazd z numerem 1076

Natalia Grzybowska
Natalia Grzybowska
Andrzej Wajda patronem tramwaju w Gdańsku! Dominik Paszliński
Chociaż z serca był krakowianinem, Gdańsk wielokrotnie pojawiał się na kadrach jego filmów, a wiele wątków osnutych było wokół historii nierozerwalnie związanych z naszym miastem. To właśnie na Wybrzeżu debiutował jako reżyser teatralny i tu wspierał tworzenie ważnych instytucji kultury. Od poniedziałku, 8.06.2021 r. tramwajem imienia Andrzeja Wajdy wielbiciele jego twórczości będą mogli poruszać się po Gdańsku.

Andrzej Wajda patronem tramwaju w Gdańsku!

Nowoczesny tramwaj Pesa Jazz Duo sygnowany numerem 1076 zyskał imię Andrzeja Wajdy – jednego z najwybitniejszych twórców w historii światowego kina. Uroczystość, podczas której odsłonięto napis z imieniem i nazwiskiem wybitnego reżysera, odbyła się 8 czerwca o godz. 10:00 na pętli tramwajowej przy ul. Witosa na Chełmie. Zgromadziła wielu gości, w tym władze Gdańska, przedstawicieli środowiska akademickiego oraz świata kultury i sztuki. W spotkaniu uczestniczyła także żona patrona – prof. Krystyna Zachwatowicz-Wajda.

Z wnioskiem o takie uhonorowanie Andrzeja Wajdy wystąpił Jacek Lindner, filmoznawca i wielki miłośnik twórczości tego reżysera.

Aleksandra Dulkiewicz, prezydent Gdańska podczas uroczystości mówiła, iż ma nadzieję, że wszyscy, którzy będą tym tramwajem podróżowali, może chwilę się zastanowią, jak te filmy zmieniły nasze życie.

– A może ci, którzy jeszcze nigdy nie mieli szansy zobaczyć filmów Wajdy, teraz po nie sięgną, bo naprawdę warto – mówiła Aleksandra Dulkiewicz.

Andrzej Wajda i jego związki z Gdańskiem

Zwykle patronami gdańskich tramwajów zostają gdańszczanie. Mimo że Andrzej Wajda kojarzony jest raczej z Krakowem, twórca ten ma na swoim koncie niezwykłe zasługi dla naszego miasta i uhonorowanie go takim wyróżnieniem było jak najbardziej uzasadnione.

Należy przypomnieć, że Wajda debiutował jako reżyser teatralny i scenograf w Teatrze Wybrzeże w 1959 r. Szczególny zwrot w twórczości reżysera nastąpił zaś w 1975 roku, kiedy to, dotychczas unikający otwartego odnoszenia się do systemu władzy komunistycznej w Polsce, Andrzej Wajda wystąpił na Forum Filmowców w Gdańsku wraz z innym reżyserem Krzysztofem Zanussim. Decydentom kontrolującym obieg filmowy zarzucili hamowanie swobody twórczej, co – ich zdaniem – skłaniało młodych twórców do skupiania się bardziej na tematyce historycznej aniżeli współczesnej. Wyrazem tego buntu były prace nad filmem „Człowiek z marmuru”.

– Cieszę się, że Andrzej Wajda wrócił do Gdańska – podkreślał Bogdan Borusewicz, wicemarszałek Senatu. – Wrócił w taki sposób, który będzie służył mieszkańcom. Dla nas Andrzej Wajda, oprócz tego, że był wielkim reżyserem, pozostał w pamięci właśnie jako człowiek, który służył innym. Oby więcej takich tramwajów związanych z naszą historią, związanych z pamięcią o ludziach, o których nie możemy zapomnieć.

W 2016 roku Wajda został Honorowym Obywatelem Miasta Gdańska, a Uniwersytet Gdański nadał mu tytuł doktora honoris causa.

– (...) odbierając tytuł doktora honoris causa Uniwersytetu Gdańskiego mówił o tym, że Gdańsk był dla niego zawsze miastem wolności – mówiła Agnieszka Owczarczak, przewodnicząca rady miasta Gdańska. – Gdańsk był ważny w jego twórczości, a Andrzej Wajda jest nadal bardzo ważny dla Gdańska.

Gdańsk niejednokrotnie pojawiał się na kadrach jego filmów, a wiele wątków osnutych było wokół historii nierozerwalnie związanych z naszym miastem.

– Stworzony przez niego tryptyk: „Człowiek z marmuru”, „Człowiek z żelaza” oraz „Wałęsa – Człowiek z nadziei” jest chyba takim symbolicznym związaniem Andrzeja Wajdy z naszym miastem – podkreślała Aleksandra Dulkiewicz, prezydent Gdańska. – Andrzej Wajda pomógł gdańskiej legendzie trwać wiecznie.

Silne związki reżysera z Gdańskiem podkreślała również jego żona Krystyna Zachwatowicz-Wajda.

– Wiem, jak ważny był dla niego Gdańsk – miasto jego debiutu teatralnego, miasto wydarzeń Grudnia ‘70, których władze nie pozwoliły dokumentować, a które uwiecznił w filmie „Człowiek z żelaza” – wspominała. – Ten film zrealizowany mroźną zimą 1981 roku – wszyscy musieli palić papierosy, żeby nie było widać pary z ust – na festiwalu w Cannes zdobył Złotą Palmę i pokazał całemu światu zwycięstwo Solidarności w sierpniu 1980 roku. Nie zapomnę nigdy, jak zaraz po festiwalu, z filmem w bagażniku przyjechaliśmy do Gdańska, aby pokazać go stoczniowcom, którzy po projekcji odśpiewali „Jeszcze Polska”.

Magdalena Mistat, zastępca dyrektora ds. komunikacji i strategii Europejskiego Centrum Solidarności w Gdańsku podkreślała jednak, że niesprawiedliwym byłoby nie wspomnieć, że „u boku nowego patrona tramwaju przez ponad czterdzieści lat stała prof. Krystyna Zachwatowicz-Wajda, scenograf, żona i partnerka w pracy”.

– Wspólnie zrealizowali ponad 50 dzieł artystycznych – dodała. – Kto wie, jakby się potoczyły losy przyjaźni wajdowo-gdańskiej, gdyby w sierpniu 1980 roku nie rozpoznała, że w Stoczni Gdańskiej pisze się historia.

„Krysia, moja żona, mnie wysłała. Mówiła, że koniecznie muszę zobaczyć na własne oczy, co się tam dzieje” – wspominał po latach reżyser.

Uczestnicy uroczystości, podkreślali również wielkie zaangażowanie Andrzeja Wajdy w proces tworzenia ważnych dla Gdańska instytucji kultury, tj.:

  • Gdańskiego Teatru Szekspirowskiego,
  • Europejskiego Centrum Solidarności,
  • Muzeum II Wojny Światowej.

Święto Wolności i Demokracji w Gdańsku. Bohaterki „Solidarno...

Chcemy zwężania ulic w centrach miast

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie