83 lata temu rozstrzelano obrońców Poczty Polskiej w Gdańsku

Piotr Kobyliński
Piotr Kobyliński
Atak wojsk niemieckich i obrona budynku Poczty Polskiej w Gdańsku
Atak wojsk niemieckich i obrona budynku Poczty Polskiej w Gdańsku Fot: polskiemiesiace.ipn.gov.pl
Obrońcy Poczty Polskiej w Gdańsku zostali skazani na śmierć przez niemiecki sąd wojenny za „działalność partyzancką”. Nastąpiło to wbrew międzynarodowym konwencjom oraz lokalnemu prawu. Bohaterzy zostali rozstrzelani przez Niemców 5 października 1939 roku.

W roku 1921 utworzona została Dyrekcja Poczt i Telegrafów RP w Gdańsku, który mieścił się przy „Heveliusplatz” - dziś placu Obrońców Poczty Polskiej. Od 1930 r. Urząd Pocztowy Gdańsk 1 stał się głównym polskim urzędem pocztowym w Wolnym Mieście Gdańsku z centralą telefoniczną, która posiadała bezpośrednie połączenie z Polską.

Atak wojsk niemieckich i obrona budynku Poczty Polskiej w Gdańsku
Atak wojsk niemieckich i obrona budynku Poczty Polskiej w Gdańsku Fot: polskiemiesiace.ipn.gov.pl

Większość pocztowców należała do Związku Strzeleckiego, a sam urząd posiadał również komórkę samoobrony. W celu zapewnienia dodatkowego szkolenia bojowego dla pocztowców oraz przygotowania gmachu do obrony Sztab Główny Wojska Polskiego skierował ppor. Konrada Guderskiego do Oddziału Poczty Polskiej Gdańsk 1. Miało to miejsce w kwietniu 1939 r.

Ponad 14 godzin obrony

1 września 1939 r. rozpoczął się atak na Pocztę Polską w Gdańsku, co nastąpiło równolegle z rozpoczęciem ostrzału Westerplatte przez pancernik Schleswig-Holstein. Wcześniej, około 4:00 nad ranem, odcięto dopływ prądu do budynku oraz pozbawiono połączeń telefonicznych. Następnie odział Schutzpolizei oraz pododdziały SS Wachsturmbann „Eimann” i SS Heimwehr Danzing zaatakowały urząd pocztowy, w gmachu przebywało wtedy 57 osób. Sztab Główny Wojska Polskiego zakładał, że obrona obiektu trwać będzie około 6 godzin, aż do nadejścia wsparcia. Pocztowcy bronili się ponad 14 godzin i w obliczu poniesionych olbrzymich strat pojęli decyzję o kapitulacji.

Atak wojsk niemieckich i obrona budynku Poczty Polskiej w Gdańsku
Atak wojsk niemieckich i obrona budynku Poczty Polskiej w Gdańsku Fot: polskiemiesiace.ipn.gov.pl

Osądzenia obrońców Poczty Polskiej dokonał Wojenny Sąd Polowy „Grupy Eberhardta” w dwóch fikcyjnych procesach 8 i 29 września 1939 r. Procesy trwały zaledwie kilka godzin, a rozprawy zakończyły się wyrokami skazującymi wszystkich podsądnych na karę śmierci. Niemiecki sąd orzekał w oparciu o przepisy prawa nieobowiązującego wówczas na terenie Wolnego Miasta Gdańska. Skazani obrońcy zostali potajemnie straceni 5 października 1939 r. na poligonie ćwiczebnym na gdańskiej Zaspie.

Odkrycie miejsca pochówku

Aż do 28 sierpnia 1991 r. miejsce egzekucji i pochówku ciał Obrońców Poczty Polskiej nie było znane, dopiero tego dnia robotnicy prowadzący prace ziemne przy budowie na osiedlu Zaspa przypadkowo natrafili na ich zbiorowy grób. Ekshumowane szczątki zostały ponownie pochowane na znajdującym się w pobliżu Cmentarzu Ofiar Hitleryzmu w Gdańsku.

Pod koniec lat 90. Sąd Krajowy w Lubece, po ponownej analizie sprawy, uchylił bezprawne decyzje sądu polowego z 1939 r. Dr Hans Werner Giesecke i dr Kurt Bode, odpowiedzialni za mord sądowy na pocztowcach, nigdy nie zostali ukarani. Wręcz przeciwnie – po wojnie robili kariery w niemieckim wymiarze sprawiedliwości.

Zbrodnia popełniona przez prokuratora i sędziów

Instytut Pamięci Narodowej prowadzi śledztwo w sprawie zbrodni nazistowskich, będących zbrodniami przeciwko ludzkości popełnionymi przez funkcjonariuszy III Rzeszy Niemieckiej w dniach 8 i 29 września 1939 r. w Gdańsku. Zbrodnie te polegały na wydaniu wyroków przez Wojenny Sąd Polowy „Grupy Eberhardta” i skazaniu na kary śmierci 38 obrońców Poczty Polskiej w Gdańsku. Przyczynami były przesłanki polityczne, militarne, rasowe, światopoglądowe, naruszające elementarne zasady sprawiedliwości. Była to zbrodnia popełniona przez prokuratora i sędziów idących na rękę władzy państwa niemieckiego, z naruszeniem prawa międzynarodowego.

Źródło: ipn.gov.pl

mm

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Dołącz do nas na Twitterze!

Codziennie informujemy o ciekawostkach i aktualnych wydarzeniach.

Obserwuj nas na Twiterze!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Materiał oryginalny: 83 lata temu rozstrzelano obrońców Poczty Polskiej w Gdańsku - Portal i.pl

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Wróć na dziennikbaltycki.pl Dziennik Bałtycki
Dodaj ogłoszenie