5 złotych z gdańskim Żurawiem. Gratka dla kolekcjonerów, miłośników Gdańska i historii

Materiał informacyjny Narodowy Bank Polski Oddział Okręgowy w Gdańsku
Narodowy Bank Polski 21 maja 2021 roku wprowadzi do obiegu 5-złotową monetę okolicznościową z wizerunkiem Bramy Żuraw w Gdańsku. Symbol nadmorskiego miasta, obrazujący jego bogatą historię, dołączy do pięknej serii „Odkryj Polskę”.

Gdański Żuraw to jedna z najbardziej rozpoznawalnych budowli w kraju. Widnieje na obrazach, grafikach czy pocztówkach. Jego widok od razu kojarzy się ze stolicą Pomorza. Teraz ta wyjątkowa konstrukcja inżynierska zostanie uwieczniona na monecie Narodowego Banku Polskiego.

21 maja 2021 roku NBP wprowadzi do obiegu monetę okolicznościową „Brama Żuraw w Gdańsku” o nominale 5 zł. Rewers monety przedstawia Bramę Żuraw widoczną z prawego brzegu rzeki Motławy z pozycji południowo-wschodniej oraz herb Gdańska w postaci dwóch krzyży i korony. Projektantem awersu jest Dobrochna Surajewska, a rewersu – Paweł Pietras.

Okolicznościowa moneta w standardzie obiegowym zostanie wyemitowana w nakładzie do 1 000 000 sztuk. Można ją będzie zamienić według wartości nominalnej w Oddziałach Okręgowych NBP.

Moneta prezentująca Gdański Żuraw jest trzynastą w serii „Odkryj Polskę”. Seria ta została zainaugurowana w 2014 roku i ma przybliżać ważne dla naszego kraju obiekty, miejsca i zdarzenia.

– Narodowy Bank Polski oprócz monet obiegowych emituje monety kolekcjonerskie oraz okolicznościowe – mówi Wiktor Kamiński, dyrektor gdańskiego oddziału NBP. – Do emitowanych przez NBP monet okolicznościowych należy m.in. „Brama Żuraw w Gdańsku”. Jej nakład wyniesie do miliona sztuk. Celem emisji okolicznościowych monet jest zachęcenie do poznania historii i kultury Polski – m.in. najciekawszych miejsc i budowli naszego kraju. Jedną z nich jest niewątpliwie Żuraw. W mieście znajduje się wiele obiektów wartych uwiecznienia, ale to Żuraw, ze względu na walory architektoniczne i industrialny charakter (to przecież dźwig portowy), odzwierciedla wyjątkową historię miasta – silnego ośrodka handlowego dawnej i obecnej Rzeczypospolitej – dodaje dyrektor.

Jak podaje narodowe Muzeum Morskie w Gdańsku, którego oddział mieści się w zabytkowej budowli, Brama Żuraw w Gdańsku, potocznie zwana gdańskim Żurawiem, jest najpotężniejszą gotycką bramą miejską zachowaną do dzisiaj. Pierwsza budowla wymieniana w dokumentach z lat 1367-1442 była drewniana. Dzisiejszy kształt Żurawia pochodzi z połowy XV wieku. Styl obiektu z 1444 roku nawiązuje do budownictwa flamandzkiego. Formują go dwie masywne baszty z cegły, które osłaniały drewnianą konstrukcję urządzenia dźwigowego. Żuraw jest unikatowym przykładem rozwiązań inżynierskich. Mechanizm dźwigowy początkowo uruchamiało jedno koło, później stosowano już dwie pary kół, które były uruchamiane przez robotników chodzących wewnątrz nich po szczebelkach. Każda para kół miała wspólny kołowrót, z którego biegła lina konopna do wyższej kondygnacji. Stamtąd lina prowadzona była do wysięgu i poprzez rolki do wysuniętej luki dźwigowej. System ten służył do podnoszenia ciężarów o wadze od 2 do 4 tys. kilogramów na wysokość do 11 metrów w dolnym poziomie, a do 30 metrów podczas ustawiania masztów na statkach. Jako własność miasta był on administrowany przez urzędnika miejskiego zwanego mistrzem dźwigowym.

W czasie II wojny światowej budowla uległa znacznym zniszczeniom i została odbudowana w latach 50-60.

– Moneta „Brama Żuraw w Gdańsku” zostanie wprowadzana do obiegu 21 maja i będzie można natknąć się na nią przy realizacji transakcji płatniczych w punktach handlowych czy usługowych w całym kraju. Będzie można także zamienić na nią zwykłą 5-złotówkę w oddziałach NBP. Zapraszamy – dodaje dyrektor Wiktor Kamiński.

W 2014 roku Narodowy Bank Polski rozpoczął emisję serii „Odkryj Polskę”. Ma ona przybliżać obiekty, miejsca i zdarzenia ważne dla naszego kraju. Monety emitowane w tej serii mają parametry techniczne monet obiegowych o nominale 5 zł.

Do tej pory w serii „Odkryj Polskę” ukazały się:

25 lat wolności (22 maja 2014 r.)
Zamek Królewski w Warszawie (7 listopada 2014 r.)
Kanał Bydgoski (22 maja 2015 r.)
Ratusz w Poznaniu (6 listopada 2015 r.)
Księży Młyn w Łodzi (23 maja 2016 r.)
Zamek Książąt Pomorskich w Szczecinie (3 listopada 2016 r.)
Kaplica Trójcy Świętej na Zamku Lubelskim (22 maja 2017 r.)
Centralny Okręg Przemysłowy (15 listopada 2017 r.)
Zabytki Fromborka (22 maja 2019 r.)
Kopiec Wyzwolenia (7 listopada 2019 r.)
Kościół Mariacki (22 maja 2020 r.)
Pałac Branickich w Białymstoku (18 listopada 2020 r.)

Wideo

Dodaj ogłoszenie